زمانی وبلاگها، زمانی شبکههای اجتماعی و سرویسهای اشتراک گذاری، زمانی میکروبلاگها و اکنون نوبت سرویسهای اجتماعی مبتنی بر موقعیت یا Social Location Based هاست که ذهن و قلب کاربران شیفته وب را به تسخیر درآورند. رشد حیرت انگیز استفاده از چنین سرویسهایی، شکی باقی نگذاشته که موج بعدی اینترنت، سرویسهای بر مبنای موقعیت جغرافیایی کاربران خواهد بود. قبل از شروع این نوشته بسیار خوب وبلاگ یک پزشک درباره اینگونه سرویسها را بخوانید.
اما استفاده از این سرویسهای جالب در عین حال یک سرگرمی خطرناک هم هست. مدتی پیش سایت لطفاً مرا سرقت کنید یا Pleaserobme.com به منظور نشان دادن خطرات ناشی از اشتراک گذاری بیش از حد اطلاعات (oversharing) در فضای مجازی دست به ابتکار جالبی زد.
این سایت با بررسی check in های سایت Foursqure و توییتهای افراد میتوانست به شما نشان بدهد که در هر لحظه در یک مکان خاص چه خانههایی خالی است یا کاربر مورد نظر شما در توییتر در حال حاضر از محل زندگیاش دور است!
صاحبان سایت لطفاً مرا سرقت کنید با این ایده ساده، در واقع میخواستند به کاربران نشان بدهند که ارائه اطلاعات بیش از حد در دنیای مجازی از محلی که هم اکنون در آن حضور دارند، چطور میتواند زندگی واقعی آنها را با ریسک روبرو کند. البته سایت لطفاً مرا سرقت کنید در حال حاضر دیگر اطلاعات حساس مربوط به موقعیت افراد را نشان نمیدهد. آن طور که در صفحه اول این سایت آمده است، آنها از توجهی که به این موضوع مهم شده راضی هستند و دیگر سرویس جنجالیشان را ارائه نمیکنند. اما این موضوع که افشای اطلاعات زیاد از زندگی خصوصی و محلهای رفت و آمد و دوستان و … میتواند خطرات جدی برای امنیت کاربران به دنبال داشته باشد، مراقبت بیشتر از اطلاعات و فعالیتهای مجازی را به یک قانون مهم برای زندگی در دنیای آنلاین تبدیل میکند.
ادامهای بر آسیبهای اعتیاد به وب ۲
در وبلاگ قبلی چند نوشته درباره آسیبهای اعتیاد به سرویسهای وب ۲ نوشتم (اینجا و اینجا و اینجا) بیشتر تاکید آن نوشتهها بر زمان و انرژی بود که بیهوده صرف بازی با جذابیتهای وب ۲ میشد یا تاثیر منفی که استفاده بیش از حد از این سرویسها روی سبک زندگی افراد داشت.
مباحث مرتبط با آسیبهای اعتیاد به وب ۲ را از این به بعد با رویکرد دیگری ادامه میدهم. این نوشته آغازی بود بر بحثی مفصلتر درباره اینکه چطور اشتراک گذاری بیش از حد اطلاعات (از طریق اشتراک گذاری وضعیت و اوضاع و احوال در توییتر و فیس بوک تا همین موقعیت جغرافیایی در Buzz و سرویسهای مبتنی بر موقعیت مکانی) میتواند تهدید کننده حریم خصوصی و اطلاعات شخصی افراد باشد.
همراه باشید…
هر چند گوگل با معرفی Buzz سعی در حضور جدی در عرصه شبکههای اجتماعی و میکروبلاگها داشته، اما این باعث نشده تا از استفاده از قدرت و اطلاعات رقبایش چشم پوشی کند. اخیراً گوگل دو سرویس مرتبط با توییتر را عرضه کرده است(+)
Timeline توییتر در جستجوی گوگل
قبلاً در مورد جستجوی اجتماعی گوگل نوشته بودم، سرویس جستجو در نتایج زنده و بلادرنگ (realtime) گوگل اکنون نتایج را بر اساس Timeline توییتر نیز به شما نشان میدهد. گوگل که به منظور دسترسی به تمام دادههای توییتر قراردادی با این شرکت بسته است، معتقد است با این کار میتواند نتایج زنده بهتر و ارزشمندتری درباره موضوعات مورد جستجوی کاربران ارائه کند. به عنوان مثال نتایجی که گوگل برای جستجوی کلمه "فوتبال" در این سرویس ارائه میدهد را مشاهده کنید.
Follow Finder
یکی دیگر از سرویسهای جدید مرتبط با توییتر که توسط آزمایشگاههای گوگل عرضه شده، Follow Finder است. Follow Finder با تحلیل گراف اجتماعی کاربران در گوگل، کاربرانی که ممکن است به دنبال کردن توییتهای آنها علاقمند باشید را به شما پیشنهاد میکند.

تنها چند روز پس از عرضه iPad، رقیبی که در ابتدا گمان میشد یک شوخی رسانهای باشد معرفی شد. WePad که توسط یک شرکت آلمانی طراحی و تولید شده قرار است در آگوست ۲۰۱۰ به بازار بیاید. در حالی که به نظر میرسد بازار تبلتها به واسطه حضور iPad رقابتی سنگین را پیش رو داشته باشد، چند نکته درباره این تازه وارد قابل توجه است.
WePad از ابتدا بعضی نکات مورد انتقاد و ایرادات در مورد iPad را در نظر گرفته و با تلاش در جهت رفع آنها به دنبال کسب سهم از بازار برآمد. صفحه نمایش ۱۱٫۶ اینچی در برابر صفحه ۹٫۷ اینچی iPad ، پشتیبانی از پورت USB و HDMI و وب کم از آن جملهاند. اما از همه اینها مهمتر بستر نرم افزاری WePad است. در حالی که iPad مانند دیگر محصولات اپل از سیستم عامل تولیدی اپل استفاده میکند و توسعه برنامه برای آن در قالب خاصی امکان پذیر است، WePad لینوکس و آندروئید را به عنوان بستر نرم افزاری برگزیده که باعث ایجاد فرصتهای زیادی برای برنامه نویسان لینوکس و آندروئید برای توسعه نرمافزار روی تبلتهای شخصی است.
گرچه طول عمر باتری، وزن کمتر و طراحی زیباتر به همراه طرفداران بیشمار اپل شانس کمی برای WePad باقی میگذارند، اما نباید فراموش کرد که در بازار بکر تبلتها مایکروسافت از یکسو با Courier و عرضه ویندوز ۷ برای HP Slate و گوگل از سوی دیگر با توسعه آندروئید و Chrome OS به عنوان یک پلتفرم قوی در جذب کاربران رقیب اپل خواهند بود.
یکی از اخبار مهم این روزها معرفی iPhone OS 4 از سوی اپل و به خصوص ویژگی MultiTasking آن است. نبود MultiTasking همیشه یکی از انتقادات جدی منتقدین و مخالفین اپل بوده است. صرفنظر از انتقادها درباره بسته و ثابت بودن بیشتر ویژگیهای محصولات اپل، نحوه ارائه این محصولات همیشه برای من جالب و آموزنده بوده است.
اگر مشتری داره، بیشتر از این امکانات نمیخواد!
۵۰ میلیون آیفون تا به حال فروخته شده بدون اینکه MultiTask داشته باشند! من شخصاً بعید میدانم که اضافه کردن MultiTask برای شرکتی در حد و اندازه اپل تا سال ۲۰۱۰ طول کشیده باشد. این یک واقعیت است که اغلب مشتریها با تاثیرپذیری از تبلیغات و فضای رسانهای که با کمک بازاریابی منحصر به فرد اپل ایجاد میشود عملاً تولیدات اپل را به محصولات مشابه با امکانات بهتر ترجیح میدهند! پس واقعاً در این شرایط لزومی ندارد که امکانات بیشتری در اختیار کاربر قرار بگیرد. در ایران عکس این استراتژی عرضه محصول به بازار را به شکل جالبی دیدهام. به دلیل کم اعتمادی مشتریان به شرکتهای ارائه دهنده خدمات نرمافزاری و فناوری اطلاعات بومی (که خود دلایل مختلفی دارد) اغلب قراردادها ارائه چیزی بیشتر از نیاز مشتری را شامل میشود، این آش گاه چنان شور است که شرکت نرمافزاری را در وضعیت یک قرارداد ترکمانچای گونه قرار میدهد.

کی گفته هر محصول فقط یک دوره فروش؟
اپل بر خلاف شرکتهای رقیب که برای هر محصول یک دوره فروش در نظر میگیرند، با برندسازی که روی iPhone داشته عملاً توانسته با آپدیتهای نرمافزاری و سختافزاری عمدتاً کم چندین بار مردم را به خرید آیفون ترغیب کند! حالا هم مردم برای iPhone OS 4.0 لحظهشماری میکنند و البته باز هم شاهد صفهای طولانی و خیابانخوابی مردم جلوی فروشگاههای اپل خواهیم بود. در واقع اپل به خوبی به ما نشان داد که رمز موفقیت در فروش مجدد یک محصول لزوما Major Update نیست.
پشتیبانی عالی جبران محصول متوسط
تصور کنید که بر خلاف تمام نظرات مخالفی که به حق کاستیهای یک محصول اپل را منعکس کردند، از اپل خرید میکنید و در کار با آن محصول دچار مساله میشوید و کسی هم نیست که کمکتان کند. چه اتفاقی میافتد وقتی دفعه بعد کسی با شما درباره خرید محصولات اپل مشورت کند؟ حتماً به او خواهید گفت که از این کار صرفنظر کند. اما اپل مشتریانش را تنها نمیگذارد. اپل برای کاربران وفادارش که گاه با چشم بسته محصولاتش را میخرند احترام قائل است و برای ارائه خدمات پشتیبانی و مشاوره به آنها وقت و هزینه صرف میکند. شاید در بازار دهها محصول بهتر از محصولات اپل ارائه شود، اما ترکیب هیاهوی رسانهای و پشتیبانی عالی، به خوبی میتواند محدودیتهای محصولات اپل را کماهمیت کند.
چرا انتخاب؟ همه محصولات را بخر
محصولات اپل آچار فرانسه نیستند، یعنی لزوماً قرار نیست همه کار بکنند. اگر کاربری iPod خریده بود و تلفن همراه هم داشت، این موضوع او را از خرید iPhone منصرف نمیکرد. همین حالا هم کاربرانی که iPhone و لپ تاپ دارند از شانس خرید و تجربه iPad نمیگذرند. عرضه محصولات در ردههای مختلف نباید به گونهای باشد که خرید یک محصول کاربر را از خرید محصول دیگری بینیاز کند. اپل درسهای زیادی برای نوآموزان عرصه تجارت در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات دارد.
زندگی کوتاهه، طعم اپل رو بچش
فراموش نکنیم محصولات اپل، فقط برای سرگرمی ارائه نشدند. ناقص یا کامل، بعضی از این محصولات توانستهاند انقلابی در حوزه خود ایجاد کنند. اگر الان میشنویم که شرکتهای بزرگ بعد از iPad برای ارائه تبلت به تکاپو افتادهاند به خاطر سهمخواهی از سفرهای است که اپل در حال چیدن آن است. البته همیشه برنده جنگ قدرت شرکتهای بزرگ، کاربران هستند. به هر حال همانطور که تلاش برای iPad Killer باعث ارتقاء فنی تبلتهای ارائه شده به بازار میشود به همین شکل در دیگر حوزهها نیز رقابت بر سر عرضه محصولات سریعتر، زیباتر و ارزانتر از محصولات اپل شکل گرفته و میگیرد که نفع مستقیمش متوجه مصرف کنندگان است.
چند نفری در گوگل ریدر هستند که در روز گاه چند صد مطلب Share میکنند. وحید آنلاین یکی از آنهاست.
من گاهی وقتها واقعاً به این فکر میکنم که یک ربات نرمافزاری کنترل این اکانتها را بر عهده دارد! بارها اتفاق افتاده که آیتمهای شیر شده را صفر کردهام و چند دقیقه بعد دوباره چند آیتم جدید خوانده نشده در شیرهای این دوستان دیدم!
تصور کنید اگر مطالعه و پیگیری آیتمهای شیرشده توسط این دوستان مشکل است، پیدا کردن و انتخاب مطالب از بین صدها منبع مختلف برای خود این دوستان چقدر میتواند مشکل باشد.
چند سال پیش وقتی هنوز استفاده از RSS به این گستردگی نبود و همه نرمافزارهای انتشار محتوا از این فرمتها استفاده نمیکردند، برای اطلاع از به روز بودن یک سایت یا وبلاگ میبایست واقعاً مجبور بودیم به آن سایت یا وبلاگ سر بزنیم، این کار بسیار زمان بر بود و به دلیل اینکه حداقل باید صفحه اول سایت لود میشد تا از به روز بودن یا نبودنش مطمئن شویم هزینه زیادی هم برای کاربران ایجاد میکرد. اینجا بود که RSS ضمن نجات دادن کاربران از این دردسر همیشگی به انتشار انفجاری اطلاعات در سطح وسیع هم کمک کرد.
حالا همین مساله برای فیدهای RSS به وجود آمده، تعداد فیدهایی که هر روز باید مطالبشان را ببینیم زیاد شدهاند، دنبال کردن این مطالب به خودی خود دشوار است چه برسد به اینکه بخواهیم مطالب Share شده توسط دوستان را هم دنبال کنیم آن هم روی سرویسها و سایتهای مختلف. آیا راه حلی برای این مساله وجود دارد؟ آیا میتوانیم نرمافزارهای داشته باشیم که مثل وحید آنلاین عمل کنند و مطالب مورد علاقه ما را از میان صدها و هزارها مطلب که در روز منتشر میشود برایمان جدا کنند؟ آیا میتوانیم یک خبرگزاری شخصی درست کنیم؟ در چند نوشته به پاسخ این سوالات خواهم پرداخت.
جستجوی ذخیره شده
در اولین گام از بررسی روشهای نرمافزاری به جستجوی ذخیره شده میپردازم. برای روشن شدن موضوع فرندفید را در نظر بگیرید. سایتی که کاربران میتوانند فید سرویسهای مختلف را به آن متصل کنند و در یک اینترفیس خوب (شاید بهترین در حوزه اینگونه سایتها) به صورت Realtime مطالب را ببینند و Share کنند و Like بزنند و در موردشان نظر بدهند. فرندفید بخشی دارد به عنوان جستجوی ذخیره شده، کاربران در این بخش میتوانند یک View سفارشی از اطلاعات روی فرندفید بر اساس پارامترهایی که خود تنظیم میکنند داشته باشند. مثلاً من میتوانم برای جدا کردن مطالب مهم آی تی، یک جستجو ذخیره شده درست کنم که در آن، فیدهایی از گروه آی تی (که خودم از مجموعه دوستانم در فرندفید ساختهام) را نشان بدهد که حداقل ۵ لایک و ۵ نظر داشته باشند، یا کاربر/کاربران خاصی در موردش نظر داده باشند یا شامل کلمه/کلمات خاصی در عنوان فید یا نظرات آن باشد. وقتی از این امکان استفاده میکنید به سادگی میتوانید View های سفارشی که به شما امکان غربالگری بهتر محتوا را میدهند داشته باشید.
در این مورد بیشتر صحبت میکنیم. شما هم در کامنتها میتوانید روشهایی را که برای دسترسی به محتوای مورد علاقهتان در اقیانوس محتوای روی وب استفاده میکنید معرفی کنید.
دریافت رویدادنگار
یکی از مسائلی که همیشه و به خصوص در این چند سال اخیر با آن روبرو بودم، فراموشی بعضی از کارها/قول و قرارهای روزانه بود. برای حل این مساله راههای مختلفی را امتحان کردم. از To Do های کامپیوتری تا ایمیلهای یادآوری به خودم و نوشتن در دفترچه یادداشت. جالب بود که گاهی چک کردن این یادآورها را هم فراموش میکردم!
برای حل این مساله مدتی پیش فکر به ذهنم رسید. از آنجا که موبایلم همیشه همراهم بود و استفاده از قابلیت Reminder در موبایل ساده و کارامد، تصمیم گرفتم برای کارهای مهم از Reminder گوشی استفاده کنم. تنها مساله این بود که تقویم گوشیها تقویم میلادی است، بنابراین تصمیم گرفتم برنامهای برای رفع این مساله بنویسم.
رویدادنگار که با Java ME نوشته شده، عنوان و تاریخ شمسی و زمان یک رویداد را گرفته و آن را به همراه یک Alarm به تقویم گوشی استفاده میکند. البته نرمافزارهایی مثل مینی سررسید نوشته شدهاند که اینترفیس تقویم شمسی را نیز دارند، اما شخصاً ترجیحم استفاده از قابلیتهای استاندارد گوشی است.
رویدادنگار برای استفاده شخصی نوشته شده و فقط روی گوشی خودم تستش کردم و تضمینی به کار کردن آن روی گوشیهای دیگر نیست اما به هر حال دریافت و استفاده از آن برای همه رایگان است.
پ.ن: از آنجا که این برنامه برای من کار میکند و فعلاً به امکان دیگری نیاز ندارم، برنامهای هم برای توسعه یا پشتیبانی از آن وجود ندارد و به طور خلاصه As is عرضه میشود.