قبلاً در نوشته‌ای درباره محاسبات ابری گفته بودم:

شما برای اینکه از وسایل و تجهیزات برقی در خانه یا محل کارتان استفاده کنید لازم نیست یک ژنراتور یا کارخانه برق در خانه‌تان داشته باشید، بلکه به ازای هزینه مشخصی برق را اجاره می‌کنید. حالا اگر مصارف برقی شما بیشتر و متفاوت‌‌تر باشند مثلاً‌ می‌روید و از خدمات برق صنعتی استفاده می‌کنید.

در محاسبات ابری هم شرکت‌ها و سازمان‌ها و افراد دیگر برای نرم‌افزار، سخت‌افزار یا شبکه پولی پرداخت نمی‌کنند، بلکه توان محاسباتی و سرویس‌های نرم‌افزاری مورد نیازشان را خریداری می‌کنند. این ایده در واقع صرفه‌جویی بزرگ و بهره‌وری زیادی در منابع IT  را به همراه خواهد داشت.

حالا که قرار است پردازش برنامه‌های کامپیوتری روی اینترنت باشد چرا برنامه‌نویسی روی اینترنت نباشد؟ خب این ایده ما رو به IDE های آنلاین می‌رسونه: سایت‌هایی که می‌توانید به کمکشون آنلاین برنامه نویسی کنید، برنامه‌هاتون رو کامپایل و دیباگ و تست کنید و بالاخره اون‌ها رو برای اجرا با دیگران به اشتراک بگذارید.

یکی از سایت‌های جالبی که توی این حوزه بهش برخورد کردم سایت CodeRun هستش. به کمک این سایت می‌توانید پروژه‌هایی با زبان‌های  C#.NET‌ و PHP و JavaScript ایجاد کنید. محیط سایت بسیار شبیه محیط IDE های برنامه‌نویسی نظیر Visual Studio هستش و شما امکان watch کردن متغیرها و دیباگ رو هم دارید، ساختار Solution و Project ها درست مثل ویژوال استودیو هست و قابلیت‌هایی نظیر Syntax Highlight و Intellisense به خوانایی و راحتی کدنویسی کمک می‌کنه.نمونه دیگه‌ای از این سایت‌ها kodingen هستش که اون هم امکان توسعه نرم‌افزاری ابری (Cloud Software Development) رو میده. 

حالا با دیدن این سایت‌ها و دیگر سرویس‌های ابری احتمالاً متوجه شدید که چرا سیستم عامل گوگل در قالب یک browser بود. در واقع وقتی همه پردازش‌ها در محیطی غیر از سخت افزار محلی انجام میشه، نیازی به صرف هزینه برای خرید سخت افزار و نرم افزار نیست. حتی ذخیره سازی اطلاعات هم روی یک بستر ابری هست و بنابراین نگرانی از خراب یا حذف شدن اتفاقی اطلاعات نیست. در چنین شرایطی سیستم عامل تبدیل به یک رابط برای اتصال به اینترنت میشه و خب این یعنی زمان بوت چند ثانیه‌ای، سرعت و پایداری بالا و ده‌ها مزیت دیگه که در موردشون خواهم نوشت.

تصویر زیدان، پله، مارادونا و فوتبال دستی در فرندفید و ۲۲ تا لایک. شاید به نظرتون عجیب باشه ولی همین لایک‌ها در آینده‌ای نه چندان دور به جستجوی بهتر در وب کمک می‌کنند.

اگر مطالب این وبلاگ رو دنبال کرده باشید، حتماً‌ متوجه شدید که یکی از زمینه‌های علاقه من جستجو هست. پیشتر در نوشته نرم افزار وحید آنلاین،به جستجوی ذخیره شده اشاره کردم، حالا به یکی از ابزارهایی که به جستجوی شخصی شده کمک می‌کنه اشاره می‌کنم: Like.

جستجوی ذخیره شده یک روش دستی برای تعیین محدوده مطالب مورد علاقه هست، شما با مشخص کردن چند کلمه کلیدی و چند پارامتر مثل تعداد لایک یا تعداد کامنت می‌تونید یک view شخصی از اطلاعات درست کنید. لایک زدن اما کمک می‌کنه تا نرم‌افزارها با آنالیز مطالبی که شما لایک زدید، محدوده اطلاعات مورد علاقه شما رو با الگوریتم‌های خاصی تشخیص بده.

مطالب چطور آنالیز می‌شوند؟ قبلاً درباره آینده جستجو در وب گفته بودم که:

در آینده جستجو بر اساس درک ماشین از معنا و مفهوم اطلاعات شکل می‌گیرد: وب معنایی.
نرم‌افزارهای امروز درکی از معنای اطلاعات ندارند، آن‌ها تنها در یک بانک اطلاعاتی که به اطلاعات به شکل یک رشته نگاه می‌کند به دنبال کلمات کلیدی که کاربر وارد کرده می‌گردند، اما اگر نرم‌افزارها بتوانند معنای اطلاعات را بفهمند، جستجو در میان اطلاعات ساده‌تر، دقیق‌تر و کاراتر می‌شود.

در واقع اگر وب معنایی قرار هست اطلاعات روی وب رو برای ماشین‌ها قابل فهم کنه، لایک ابزاری هست که به نرم‌افزارها امکان می‌ده که در میان محتوای مورد علاقه کاربر جستجو کنند.

بزرگان عرصه لایک

بدون شک فیس بوک و گوگل بزرگترین‌ها در عرصه ایده لایک هستند. فیس بوک ضمن اینکه لایک‌های کاربران خودش و فرندفید (که خریداری کرده) رو داره، عملاً با اضافه کردن امکان لایک به همه محتوای وب، خیلی خوب می‌تونه موضوعات مورد علاقه کاربران رو بدست بیاره.

گوگل هم که با انبوه سرویس‌ها و کاربرانش عملاً از هر چیزی که شما در وب ممکنه بهش علاقه داشته باشید با خبر هست: از جستجوهای مورد علاقه شما تا ویدئوهای favorite شده در یوتیوب یا buzz های لایک زده شده.

همین حالا دیگ و فیس بوک آگهی‌هایی رو نمایش می‌دهند که شما می‌توانید به اون‌ها رای بدید/لایک بزنید. فکر می‌کنید چند سال دیگه طول می‌کشه تا کلمات کلیدی که جستجو می‌کنید در بین محتوای مورد علاقه‌تون جستجو بشه یا نتایج بالاتر، واقعاً‌ نتایج جستجوی مورد علاقه شما باشند؟

چالش‌های لایک

تا اینجا همه چیز به نظر خوب میاد اما لایک زدن با مسائلی هم روبروست. در حال حاضر سیستم‌های مبتنی بر رای/اشتراک گذاری/لایک کاربران روی وب با مساله تقلب (چه به صورت تقلب نرم‌افزاری از طریق رباتهای نرم افزاری و چه به صورت تقلب سازمان یافته کاربران از طریق تشکیل شدن مافیا) روبرو هستند. اگر معیارهای موتورهای جستجو برای تعیین محدوده جستجو یا میزان اهمیت یک نتیجه جستجو بر مبنای ایده‌هایی نظیر لایک قرار بگیره همیشه با افراد و شرکت‌هایی روبرو خواهیم بود که برای بالا آمدن در نتایج جستجو به این روش تقلب می‌کنند.

مساله مهم دیگه مساله privacy هست. اینکه شرکت‌ها یا سایت‌هایی با آنالیز فعالیت‌های کاربران در وب، سایت‌‌هایی که دیده‌اند، لایک‌های آنها، favorite هایشان  و… یک پروفایل از زندگی هر کاربر ایجاد کنند برای خیلی‌ها قابل قبول نیست.

خلاصه

موتورهای جستجو در چند سال اخیر با حجم بسیار زیاد داده روی وب مواجه شدند، با اضافه شدن صدا و ویدئو کار جستجو حتی سخت‌تر هم شده. وب معنایی کمک می‌کنه تا اطلاعات روی وب برای ماشین‌ها قابل فهم باشند ولی هنوز لازمه از میزان توجه کاربران به محتوای روی وب (از طریق رای/لایک/به اشتراک گذاری) برای تعیین اهمیت نتایج جستجو استفاده بشه.