اینفوگرافیک جالبی می‌دیدم درباره هزینه تکنولوژی که چطور از گوشی‌های همراه ۴۰۰۰ دلاری در ۱۹۸۳ به آیفون ۵۰۰ دلاری امروز رسیدیم. گرچه اطلاعات این اینفوگرافیک نرم‌افزاری نبود، اما در حوزه نرم‌افزار هم شرایط مشابهی وجود دارد. ما از نرم‌افزارهایی گران قیمت با ویژگی‌های محدود، به App های iOS و Android چند دلاری رسیده‌ایم. البته هنوز در حوزه نرم‌افزارهای سازمانی، هزینه لایسنس‌های تجاری بالاست، اما برای عموم مردم، نسخه‌هایی متناسب با نیاز آن‌ها و با قیمت مناسب در دسترس است.

در ایران اما اوضاع صنعت نرم‌افزار (اگر بشود اسمش را گذاشت صنعت) متفاوت است. اگر بازار خراب کن‌ها را کنار بگذاریم، ماهیت خاص بازار نرم‌افزار ایران و همین‌طور توقعات مشتریان این بازار، میزان تاثیرپذیری قیمت‌های نرم‌افزار از تحولات ارز و طلا را مشخص می‌کند.

به طور کلی در بحران‌ها و تلاتم بازارهای جهانی، این عوامل بر قیمت نرم‌افزار تاثیرگذارند:

هزینه نیروی انسانی

مسلماً هر تغییری که به افزایش یا کاهش هزینه زندگی منجر شود، بر هزینه نیروی انسانی به عنوان مهمترین سرمایه شرکت‌های نرم‌افزاری تاثیر می‌گذارد.

هزینه‌های جاری و هزینه‌های تولیدی

در این دسته هزینه‌ها، موارد مختلفی از هزینه محل کار تا هزینه خرید تجهیزات و لوازم مورد نیاز برای تولید نرم‌افزار قرار می‌گیرند. هزینه‌هایی که در کشور ما به دلیل وابسته بودن به قیمت ارز، با نوسان قیمت‌ها به راحتی کم و زیاد می‌شوند.

هزینه لایسنس‌های تجاری

گرچه این مورد کمتر در ایران مشکل‌ساز است، اما به هر حال هزینه‌هایی که صرف لایسنس تجاری نرم‌افزارها یا سخت‌افزارهای خاص می‌شوند، بر قیمت تمام شده نرم‌افزار تاثیرگذار هستند.

هزینه پشتیبانی

مشتریان ایرانی عادت کرده‌اند (یا شاید عادتشان دادیم) که نرم‌افزار را کالایی با ضمانت مادام العمر و با خدمات پس از فروش و پشتیبانی دائم و رایگان ببینند، اما در واقعیت هزینه‌هایی که صرف پشتیبانی نرم‌افزارها می‌شود، برای شرکت‌های نرم‌افزاری مهمتر هستند چرا که در صورت تولید پکیج‌های نرم‌افزاری خوب، هزینه پشتیبانی کمتر و درآمد ناشی از قراردادهای پشتیبانی سود بیشتری برای آن‌ها دارد.

در این شرایط و علیرغم افزایش هزینه‌ها، به دلیل عدم اشراف مخاطبان صنعت نرم‌افزار بر پروسه تولید و عرضه محصولات نرم‌افزار، قیمت‌ها پیوسته ثابت می‌مانند و گاه به دلیل شرایط رقابت بازار کمتر می‌شوند!

اگر به هر دلیلی دلمان برای آن شرکت تولیدکننده نرم‌افزار خارجی که سی دی نرم‌افزارش و ده‌ها نرم‌افزار دیگر را ۱۰۰۰ تومان می‌خریم نمی‌سوزد، به فکر آن شرکت نرم‌افزاری داخلی باشیم که سکه یک میلیونی، will code for food اش خواهد کرد.

در قسمت قبل این نوشته از ویکی گفتاورد گفتم، در این نوشته درباره پرسش و پاسخ خواهم گفت.

پرسش و پاسخ دیروز

تا قبل از به وجود آمدن شبکه‌های اجتماعی اگر سوالی داشتید باید کلی اینترنت را شخم می‌زدید تا به جواب برسید، البته می‌توانستید آن سوال را در یک فروم مطرح کنید و به انتظار این بنشینید تا یک نفر که پاسخ آن سوال را می‌داند، سوال شما را ببیند و به آن پاسخ بدهد. درباره ایرادات فروم‌های سنتی این و این را بخوانید.

پرسش و پاسخ امروز

با به وجود آمدن شبکه‌های اجتماعی و ایجاد حلقه‌های دوستی، حالا می‌توانید پرسش‌هایتان را به راحتی در فیس بوک یا توییتر یا حتی گوگل ریدر بپرسید و بسته به تعداد دوستان/فالو کنندگان در کمتر از چند دقیقه/ساعت پاسخ‌هایی دریافت کنید.

پرسش و پاسخ فردا

حالا شبکه‌های اجتماعی مخصوص پرسش و پاسخ هم به وجود آمدند، این شبکه‌ها دو هدف کلی دارند:

اول: ایجاد یک جامعه (commnuity) از افراد که می‌توانند همزمان نقش پرسشگر و پاسخ دهنده داشته باشند.

دوم: هدفمند و مجتمع کردن پرسش و پاسخ‌ها و در نتیجه بهتر دیده شدن محتوا در سطح وب

البته این شبکه‌ها البته مزایای دیگری هم دارند، یکی از این شبکه‌ها، StackExchange است که مجموعه‌ای از سایت‌های پرسش و پاسخ در زمینه‌های مختلف را شامل می‌شود. قبلاً‌ درباره سایت Stackoverflow‌ نوشته‌ام.

چرا باید به شبکه‌های پرسش و پاسخ اهمیت بدهیم؟

یک پرسش معمولاً پرسش یک شخص نیست و افراد زیادی ممکن است با همان مساله و همان پرسش روبرو شده باشند، اگر جایی باشد که این پرسش‌ها را در قالب مناسبی طبقه‌بندی کرده باشد و پاسخ‌های خوب را نیز مشخص کرده باشد، مسلماً بهتر از گوگل کردن می‌تواند مفید باشد.

سایت‌های پرسش و پاسخ کارشان همین است و بر مبنای همه چیز را همگان دانند کار می‌کنند. این سایت‌ها محیطی را فراهم می‌کنند که کاربران بتوانند در تولید محتوا در قالب پرسش و پاسخ مشارکت داشته باشند، کیفیت مطالب نیز توسط خود کاربران سنجیده می‌شود و بهبود می‌یابد.

پرسش و پاسخ در وب فارسی

سایت داناترین نخستین سایت وب ۲ فارسی است که با این رویکرد ایجاد شده است، داناترین در حال حاضر میزبان نزدیک به ۲۵۰۰ پرسش مرتبط با فناوری اطلاعات است.

کاربران در داناترین می‌توانند ضمن پرسش و پاسخ، به محتوای سایت رای بدهند، اینطوری اگر می‌خواهید بدانید که چطور اوبونتو رو بدون آسیب دیدن ویندوز پاک کنید، خیلی راحت پرسش و بهترین پاسخ‌‌ها رو در یک صفحه مشاهده می‌کنید.

دفعه بعدی که سوالی در حوزه فناوری اطلاعات داشتید شاید بهتر باشد در داناترین بپرسید، جایی که پرسش‌ها دیده می‌شوند و پاسخ می‌گیرند.

اول. کوین رز خالق digg، یک وب شو جدید راه انداخته به نام Foundation که تا به حال دو اپیزود از آن پخش شده است. در این وب شو، کوین هر دفعه به سراغ یک کارآفرین می‌رود و از او درباره کارش، مشکلاتش، نگاهش نسبت به کارآفرینی در اینترنت و بالاخره نصایحی برای کارآفرینان جوان می‌پرسد.

چیزی که بررسی چندین و چند استارتاپ امریکایی، از نحوه ایده پردازی تا اجرا و گسترش و مدیریت رشد برایم جلب توجه کرد این بود که همه این‌ها جوان هستند، اغلب جوان‌هایی که نه از پول و سرمایه چندانی برخوردارند و در مواردی نه حتی سواد فنی چندانی دارند، ولی ایده‌هایی دارند که با بهره گرفتن از سرمایه گذاری کسانی که حاضرند ریسک کنند توانستد وب سایت‌های موفق و سرویس‌های بسیار خوبی ایجاد کنند.

دوم. می‌شود به اینترنت یک طور دیگر هم نگاه کرد: بستری برای کارآفرینی.

اینترنت فقط آن وب نوشتاری و تصاویر و ویدئوهای خبری و سرگرم کننده نیست، جایی برای بیزینس هم هست.
یک لحظه فکر کنید در همین کشور خودمان بخواهیم یک کسب و کار بین المللی راه اندازی کنیم، به چقدر سرمایه و نیروی انسانی و هماهنگی برای راه اندازی حتی یک دفتر در خارج از ایران نیاز داریم.این‌ها همه چیزهایی است که در اینترنت با کمترین هزینه قابل دسترس است، یعنی شما می‌توانید دامنه تجارتتان را خیلی سریع به همه دنیا (دقیقاً هر جا که اینترنت در دسترس است) گسترش بدهید. این یکی از مزایای کارآفرینی در عرصه اینترنت است. در این باره حرف بزنیم.

پ.ن: کمتر نوشتنم به خاطر وقت کم نیست، به خاطر کم حوصله و بی انگیزه شدن است. راستی کسی سراغ دارید که بتواند دستی به سر و روی این وبلاگ بکشد؟

مدتی پیش ایده‌ای داشتم برای راه اندازی یک سایت اجتماعی برای امتیازدهی به مکان‌ها با استفاده از نقشه گوگل. روش کار اینطور سایت‌ها این است که شما محل‌هایی که به آن‌ها می‌روید یا تازه کشف کرده‌اید، مثلاً یک رستوران، یک موزه یا هر نوع مکان دیگر را به سایت وارد می‌کنید (نمونه‌های خارجی برنامه‌های موبایل برای آیفون و آندروید دارند که با کمک GPS گوشی این کار انجام می‌شود) و دیگران می‌توانند به آن مکان رأی بدهند. اینطوری مکان‌هایی محبوب و داغ مشخص می‌شود.
این کار البته این حسن را هم دارد که اگر از برنامه‌های موبایلی استفاده کنید می‌توانید ببینید مثلاً بهترین کافه در نزدیکی محلی که الان در آن حضور دارید کجاست. می‌توانید قرارهای اینترنتی را ست کنید و موقعیت دوستانتان را روی نقشه ببینید و …

همه این ایده‌ها به واسطه سرویس Google Maps قابل انجام هست، اما یکی از اصولی که باید در راه اندازی سرویس‌های اینترنتی رعایت کرد این است که هیچگاه نباید یک چرخ را دوباره اختراع کنید به خصوص اگر مخترع آن چرخ شرکتی مثل گوگل باشد. البته اگر چرخی اختراع می‌کنید که بهتر از چرخ گوگل هست اشکالی نداره

این همه مقدمه گفتم که بگم گوگل سرویسی رو راه انداخته به نام HotPot که می‌تونید به مکان‌ها توی این سرویس رأی بدید. این سرویس اپلیکشن آندروید هم داره.

این سرویس به کاربران این امکان رو میده تا به مکان‌های مختلف رأی بدهند و این مکان‌ها رو با دوستانشان به اشتراک بگذارند. همچنین سرویس این قابلیت رو داره تا به شما مکان‌های خوب و مکان‌هایی که دوستان شما به آن‌ها رأی دادند و نقدشان کردند رو پیشنهاد بده.

وارد شدن رسمی گوگل به این حوزه، خبر بدی برای سایت‌ها و برنامه‌های اشتراک گذاری موقعیت است. درباره گوگل و خطری که وارد شدن این کمپانی بزرگ برای کسب و کارهای کوچک می‌تونه داشته باشه در یک نوشته دیگه با هم صحبت خواهیم کرد.

هیجان کاربران در این روزهای نخست معرفی داناترین، منو به یاد روزهای اول بالاترین می‌اندازه، به یاد اینکه داشتن یک سایت برای کاربران ایرانی چقدر سخت هست، باید حواست به هزار و یک پارامتر باشه تا بتونی ادامه بدی. وقتی اولین بار از ایده داناترین گفتم، نظرم این بود که می‌تونه بزرگترین کار گروهی آی تی ایران باشه.

امروز فرصت مشارکت در این کار گروهی برای همه مهیاست و من می‌خوام از علیرضا مجیدی، میلاد احرامپوش، صادق جم، حامد صفا، جادی و دیگر وبلاگ‌نویس‌های خوب و موفق بخوام در معرفی داناترین و تدوین استراتژی برای معرفی داناترین در وبلاگستان کمکم کنند. از پرهام باغستانی و نیما عربی بخوام که با تکیه به تجربه‌شون در طراحی رابط کاربری به بهتر شدن ظاهر سایت کمک کنند. از امین گرجی که در ببینیم مطالب بسیار خوبی درباره social media و ایجاد سایت‌های موفق نوشته بخوام در تکمیل نقشه راه داناترین مشارکت کنه. از شایان شلیله که چند سال هست سرد و گرم سایت داری در وب فارسی رو  چشیده بخوام که در راهبری و ایجاد ساختارهای اطلاع رسانی و مدیریت سایت از تجربه‌اش بگه. از مهدی تقی زاده، کیوان نیری، محمدرضا محمدعلی، رضا معلمی، اگزا، آی تی لاین، ایمان نعمتی و همه دیگرانی که در طول نسخه بتا خصوصی همراه داناترین بودند بخوام پیشنهاد بدهند برای بهتر شدن سایت، کمک بکنند برای آشنا کردن کاربران تازه داناترین با امکانات و قوانین سایت.

اگر همه رو بخوام با ذکر نام دعوت کنم با فهرست طولانی روبرو می‌شیم پس خلاصه می‌کنم: امروز این فرصت برای همه فعالین آی تی فراهمه تا در کنار هم به رشد و ارتقاء یک سایت وب ۲ فارسی کمک کنند.

این فرصت برای کاربران هم فراهمه تا با معرفی داناترین در شبکه‌های اجتماعی به افزایش محتوای مفید و  آشنایی دیگران با مزایای این سایت برای وب فارسی کمک کنند.

بزن بریم به سرعت برق و باد

نه! صبر کنید، اشتباه نکنید. قرار نیست یک شبه هم ظاهر داناترین رو درست کنیم، هم ازش پول دربیاریم و هم فرهنگ کاربران رو اصلاح کنیم!

اگر امروز داناترین اینجاست نتیجه زحمت و تلاش چند ماهه‌ای همه دوستانی است که همراه داناترین بودند در نسخه بتا خصوصی، وقتی داناترین روزهای اول رو با داناترین امروز مقایسه می‌کنم، وقتی می‌بینم که کاربران چطور در تگ گذاری و اصلاح عناوین و گزارش تخلفات کوشا هستند، امیدوار میشم که مسیر درستی رو انتخاب کردیم. که بالاخره می‌تونیم ادعا کنیم که داریم مثل تیم کار می‌کنیم. حتماً در این راه موانع و مشکلات و کم تجربگی دردسرساز هستند ولی مطمئنم با کمک هم می‌تونیم از پسش بربیاییم.

چطور کمک کنم؟

می‌خواهید داناترین رو معرفی کنید و دنبال اطلاعات هستید؟ اگر در همین وبلاگ و در صفحات درباره، پرسش‌های متداول و راهنمای داناترین چیزی پیدا نکردید، از طریق صفحه تماس داناترین بخواهید تا برای شما اطلاعات مورد نظرتون رو ارسال کنیم.

پیشنهاد و ایده‌ای دارید، می‌تونید در داناترین در سمت چپ صفحات روی Leave feedback کلیک کنید و ایده‌تون رو بنویسید تا دیگران بهش رای بدن و در برنامه اجرایی قرار بگیره.

از طریق لینک‌های سایدبار می‌تونید منو در شبکه‌های اجتماعی مختلف پیدا کنید و اونجا درباره داناترین حرف بزنیم. صحبت خصوصی‌تری دارید؟ ایمیل من هست hameds در جیمیل.

چند ماه پیش از فرصتی برای آی تی ایران گفتم: ساخت یک جامعه آنلاین برای پرسش و پاسخ بر مبنای پلتفرم StackExchange * و از شما خواستم به بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران کمک کنید، استقبال شما کمک کرد تا بتوانیم رشد خوبی در روال پذیرش داشته باشیم ولی مسائلی پیش اومد و اون کار متوقف شد. با پیشنهاد تعدادی از علاقمندان یک سایت clone رو به صورت مستقل ایجاد کردیم، امروز افتخار دارم که شما رو به حضور در نسخه آزمایشی عمومی این سایت دعوت کنم.

داناترین اینجاست

بعد از چند ماه تست خصوصی بتا به کمک دوستان خوبم حالا داناترین اینجاست، نخستین سرویس وب ۲ فارسی برای پرسش و پاسخ، در http://www.danatarin.com آماده برای تست بتا عمومی. در این مرحله عضویت و پرسش و پاسخ کمک می‌کنه تا به milestone بعدی برسیم.

قدم اول: عضو شوید

خیلی ساده و سریع و با امنیت بالا به کمک فناوری OpenID‌ در سایت عضو بشید، ویدئوی زیر روش این کار رو نشون میده. اگر بعد از عضویت در ورود از طریق OpenID مشکلی داشتید می‌توانید از طریق درخواست ورود موقت به سایت وارد بشوید و مساله رو حل کنید. این ویدئو نحوه ورود موقت رو نشون میده.

قدم دوم: بپرسید و پاسخ بدهید

بعد از عضویت و ورود به سایت، به راحتی می‌توانید سوال بپرسید. به یاد داشته باشید که پرسش‌ها باید در چارچوب موضوع سایت (فناوری اطلاعات) باشند. دیگران می‌توانند به پرسش شما پاسخ بدهند. این ویدئو نحوه ارسال پرسش جدید رو نشون میده.

قدم سوم: به پرسش‌ها و پاسخ‌ها و نظرات خوب را رای بدهید

با رای دادن به پرسش‌ها می‌توانید پرسش‌های خوب را مشخص کنید، در هر پرسش با رای دادن به پاسخ‌ها می‌توانید پاسخ‌های خوب را انتخاب کنید. همچنین شخصی که سوال پرسیده می‌تونه بهترین جواب رو برای سوال خودش انتخاب کنه، این طوری وقتی یک نفر دیگه پرسش رو می‌بینه به راحتی می‌تونه بهترین جواب‌های ممکن پرسش رو در همون نگاه اول پیدا کنه.

با فعالیت و مشارکت در داناترین، به شما امتیاز و مدال داده میشه، وقتی که امتیازتون به حد مشخصی برسه بعضی قابلیت‌های سرویس برای شما به صورت خودکار unlock می‌شوند، مثلاً می‌توانید مدیر شوید! توضیح بیشتر رو در نوشته‌های دیگه‌ خواهم گفت.

قدم چهارم: معرفی کنید

 داناترین برای اینکه بتونه به حداکثر توانایی خودش در تولید و ارائه محتوای مفید در قالب پرسش و پاسخ برسه به معرفی احتیاج داره، می‌تونید در وبلاگ‌ها، سایت‌های اطلاع رسانی ، شبکه‌های اجتماعی از داناترین حرف بزنید، از تجربه خودتون در داناترین بگید، از کمبودها و ایده‌هایی که برای بهتر شدن کار دارید.

من فکر می‌کنم فایده داناترین و سرویس‌های مشابه پرسش و پاسخ برای وب فارسی اون قدر هست که بخواهیم در معرفی‌اش وقت بگذاریم و سهمی داشته باشیم.

صفحه فیس بوک و کانال ویدئویی داناترین

ویدئوهای معرفی داناترین رو می‌تونید در کانال ویدئویی داناترین یا در صفحه فیس بوک داناترین پیدا کنید. صفحه فیس بوک همچنین اخبار داناترین رو هم تا حدی پوشش میده، می‌توانید با هوادار شدن در صفحه فیس بوک داناترین و share کردن ویدئوها و اخبار داناترین به معرفی این سایت کمک کنید.

پیشنهادات شما

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم، در سایت اگر روی Leave Feedback که در سمت چپ صفحه قرار داره کلیک کنید یک پنجره باز میشه که در اون می‌تونید نظرات و پیشنهادات خودتون رو بنویسید یا از طریق صفحه تماس داناترین مستقیماً اونها رو ارسال کنید.

* سایت StackExchange روال پذیرشش رو ادامه داد و الان برای سایتهای در موضوعاتی از ریاضی و دوچرخه سواری گرفته تا الکترونیک و آندروئید سایت‌های زیرمجموعه ایجاد شده. لیست این سایت‌ها رو در این آدرس می‌توانید ببینید.