چند ماه پیش در سایت فرندفید یک بازی راه افتاد تحت عنوان دیالوگ بازی. در این بازی هر کاربری دیالوگی از فیلم‌ها را قرار می‌داد و دیگران حدس می‌زدند که مربوط به چه فیلمی است و لایک می‌زدند و …
با گسترش این بازی ظرف چند ساعت صدها دیالوگ در فرندفید منتشر شد، بعد چه اتفاقی افتاد؟ هیچی! تمام آن دیالوگ‌ها و کامنت‌هایشان در بین انبوه اطلاعات دیگر در سایتی فیلتر شده دفن شدند، گیرم که تگی خورده بودند تا شاید روزی شخم بخورند!

همان موقع پیشنهاد دادم این کار ارزشمند را از یک بازی صرف به یک کار ماندگار تبدیل کنیم. سایت ویکی گفتاورد برای همین است که مجموعه‌ای از نقل قول‌ها را جمع آوری کند. یکی از پروژه‌های خواهر ویکی پدیاست. نتیجه؟ کاربری آمد و مجموعه دیالوگ‌های فیلم حکم مسعود کیمیایی و موارد دیگری را وارد ویکی گفتاورد کرد: یک محتوای ماندگار و ارزشمند فارسی.

حالا روی سخنم با چند وبلاگی است که همین کار را می‌کنند و مورد اقبال کاربران هم قرار گرفتند و پست‌هایشان دست به دست توی گودر می‌چرخند و لایک می‌خورند: وبلاگ‌ها آمدنی و رفتنی هستند، ویکی گفتاورد اینطور نیست. همزمانی که نوشته وبلاگتان را می‌نویسید، صفحه‌ای هم در ویکی گفتاورد ایجاد کنید. اینطوری نتیجه زحمات شما برای همیشه در وب ماندگار خواهد شد.

اصلاً چرا باید محتوا را ماندگار کنیم؟ چه راه‌های دیگری وجود دارد؟ در حوزه‌های غیرفیلم چه کنیم؟ و ادامه این مبحث باشد برای مجالی دیگر.

مدتی پیش ایده‌ای داشتم برای راه اندازی یک سایت اجتماعی برای امتیازدهی به مکان‌ها با استفاده از نقشه گوگل. روش کار اینطور سایت‌ها این است که شما محل‌هایی که به آن‌ها می‌روید یا تازه کشف کرده‌اید، مثلاً یک رستوران، یک موزه یا هر نوع مکان دیگر را به سایت وارد می‌کنید (نمونه‌های خارجی برنامه‌های موبایل برای آیفون و آندروید دارند که با کمک GPS گوشی این کار انجام می‌شود) و دیگران می‌توانند به آن مکان رأی بدهند. اینطوری مکان‌هایی محبوب و داغ مشخص می‌شود.
این کار البته این حسن را هم دارد که اگر از برنامه‌های موبایلی استفاده کنید می‌توانید ببینید مثلاً بهترین کافه در نزدیکی محلی که الان در آن حضور دارید کجاست. می‌توانید قرارهای اینترنتی را ست کنید و موقعیت دوستانتان را روی نقشه ببینید و …

همه این ایده‌ها به واسطه سرویس Google Maps قابل انجام هست، اما یکی از اصولی که باید در راه اندازی سرویس‌های اینترنتی رعایت کرد این است که هیچگاه نباید یک چرخ را دوباره اختراع کنید به خصوص اگر مخترع آن چرخ شرکتی مثل گوگل باشد. البته اگر چرخی اختراع می‌کنید که بهتر از چرخ گوگل هست اشکالی نداره

این همه مقدمه گفتم که بگم گوگل سرویسی رو راه انداخته به نام HotPot که می‌تونید به مکان‌ها توی این سرویس رأی بدید. این سرویس اپلیکشن آندروید هم داره.

این سرویس به کاربران این امکان رو میده تا به مکان‌های مختلف رأی بدهند و این مکان‌ها رو با دوستانشان به اشتراک بگذارند. همچنین سرویس این قابلیت رو داره تا به شما مکان‌های خوب و مکان‌هایی که دوستان شما به آن‌ها رأی دادند و نقدشان کردند رو پیشنهاد بده.

وارد شدن رسمی گوگل به این حوزه، خبر بدی برای سایت‌ها و برنامه‌های اشتراک گذاری موقعیت است. درباره گوگل و خطری که وارد شدن این کمپانی بزرگ برای کسب و کارهای کوچک می‌تونه داشته باشه در یک نوشته دیگه با هم صحبت خواهیم کرد.

هیجان کاربران در این روزهای نخست معرفی داناترین، منو به یاد روزهای اول بالاترین می‌اندازه، به یاد اینکه داشتن یک سایت برای کاربران ایرانی چقدر سخت هست، باید حواست به هزار و یک پارامتر باشه تا بتونی ادامه بدی. وقتی اولین بار از ایده داناترین گفتم، نظرم این بود که می‌تونه بزرگترین کار گروهی آی تی ایران باشه.

امروز فرصت مشارکت در این کار گروهی برای همه مهیاست و من می‌خوام از علیرضا مجیدی، میلاد احرامپوش، صادق جم، حامد صفا، جادی و دیگر وبلاگ‌نویس‌های خوب و موفق بخوام در معرفی داناترین و تدوین استراتژی برای معرفی داناترین در وبلاگستان کمکم کنند. از پرهام باغستانی و نیما عربی بخوام که با تکیه به تجربه‌شون در طراحی رابط کاربری به بهتر شدن ظاهر سایت کمک کنند. از امین گرجی که در ببینیم مطالب بسیار خوبی درباره social media و ایجاد سایت‌های موفق نوشته بخوام در تکمیل نقشه راه داناترین مشارکت کنه. از شایان شلیله که چند سال هست سرد و گرم سایت داری در وب فارسی رو  چشیده بخوام که در راهبری و ایجاد ساختارهای اطلاع رسانی و مدیریت سایت از تجربه‌اش بگه. از مهدی تقی زاده، کیوان نیری، محمدرضا محمدعلی، رضا معلمی، اگزا، آی تی لاین، ایمان نعمتی و همه دیگرانی که در طول نسخه بتا خصوصی همراه داناترین بودند بخوام پیشنهاد بدهند برای بهتر شدن سایت، کمک بکنند برای آشنا کردن کاربران تازه داناترین با امکانات و قوانین سایت.

اگر همه رو بخوام با ذکر نام دعوت کنم با فهرست طولانی روبرو می‌شیم پس خلاصه می‌کنم: امروز این فرصت برای همه فعالین آی تی فراهمه تا در کنار هم به رشد و ارتقاء یک سایت وب ۲ فارسی کمک کنند.

این فرصت برای کاربران هم فراهمه تا با معرفی داناترین در شبکه‌های اجتماعی به افزایش محتوای مفید و  آشنایی دیگران با مزایای این سایت برای وب فارسی کمک کنند.

بزن بریم به سرعت برق و باد

نه! صبر کنید، اشتباه نکنید. قرار نیست یک شبه هم ظاهر داناترین رو درست کنیم، هم ازش پول دربیاریم و هم فرهنگ کاربران رو اصلاح کنیم!

اگر امروز داناترین اینجاست نتیجه زحمت و تلاش چند ماهه‌ای همه دوستانی است که همراه داناترین بودند در نسخه بتا خصوصی، وقتی داناترین روزهای اول رو با داناترین امروز مقایسه می‌کنم، وقتی می‌بینم که کاربران چطور در تگ گذاری و اصلاح عناوین و گزارش تخلفات کوشا هستند، امیدوار میشم که مسیر درستی رو انتخاب کردیم. که بالاخره می‌تونیم ادعا کنیم که داریم مثل تیم کار می‌کنیم. حتماً در این راه موانع و مشکلات و کم تجربگی دردسرساز هستند ولی مطمئنم با کمک هم می‌تونیم از پسش بربیاییم.

چطور کمک کنم؟

می‌خواهید داناترین رو معرفی کنید و دنبال اطلاعات هستید؟ اگر در همین وبلاگ و در صفحات درباره، پرسش‌های متداول و راهنمای داناترین چیزی پیدا نکردید، از طریق صفحه تماس داناترین بخواهید تا برای شما اطلاعات مورد نظرتون رو ارسال کنیم.

پیشنهاد و ایده‌ای دارید، می‌تونید در داناترین در سمت چپ صفحات روی Leave feedback کلیک کنید و ایده‌تون رو بنویسید تا دیگران بهش رای بدن و در برنامه اجرایی قرار بگیره.

از طریق لینک‌های سایدبار می‌تونید منو در شبکه‌های اجتماعی مختلف پیدا کنید و اونجا درباره داناترین حرف بزنیم. صحبت خصوصی‌تری دارید؟ ایمیل من هست hameds در جیمیل.

چند ماه پیش از فرصتی برای آی تی ایران گفتم: ساخت یک جامعه آنلاین برای پرسش و پاسخ بر مبنای پلتفرم StackExchange * و از شما خواستم به بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران کمک کنید، استقبال شما کمک کرد تا بتوانیم رشد خوبی در روال پذیرش داشته باشیم ولی مسائلی پیش اومد و اون کار متوقف شد. با پیشنهاد تعدادی از علاقمندان یک سایت clone رو به صورت مستقل ایجاد کردیم، امروز افتخار دارم که شما رو به حضور در نسخه آزمایشی عمومی این سایت دعوت کنم.

داناترین اینجاست

بعد از چند ماه تست خصوصی بتا به کمک دوستان خوبم حالا داناترین اینجاست، نخستین سرویس وب ۲ فارسی برای پرسش و پاسخ، در http://www.danatarin.com آماده برای تست بتا عمومی. در این مرحله عضویت و پرسش و پاسخ کمک می‌کنه تا به milestone بعدی برسیم.

قدم اول: عضو شوید

خیلی ساده و سریع و با امنیت بالا به کمک فناوری OpenID‌ در سایت عضو بشید، ویدئوی زیر روش این کار رو نشون میده. اگر بعد از عضویت در ورود از طریق OpenID مشکلی داشتید می‌توانید از طریق درخواست ورود موقت به سایت وارد بشوید و مساله رو حل کنید. این ویدئو نحوه ورود موقت رو نشون میده.

قدم دوم: بپرسید و پاسخ بدهید

بعد از عضویت و ورود به سایت، به راحتی می‌توانید سوال بپرسید. به یاد داشته باشید که پرسش‌ها باید در چارچوب موضوع سایت (فناوری اطلاعات) باشند. دیگران می‌توانند به پرسش شما پاسخ بدهند. این ویدئو نحوه ارسال پرسش جدید رو نشون میده.

قدم سوم: به پرسش‌ها و پاسخ‌ها و نظرات خوب را رای بدهید

با رای دادن به پرسش‌ها می‌توانید پرسش‌های خوب را مشخص کنید، در هر پرسش با رای دادن به پاسخ‌ها می‌توانید پاسخ‌های خوب را انتخاب کنید. همچنین شخصی که سوال پرسیده می‌تونه بهترین جواب رو برای سوال خودش انتخاب کنه، این طوری وقتی یک نفر دیگه پرسش رو می‌بینه به راحتی می‌تونه بهترین جواب‌های ممکن پرسش رو در همون نگاه اول پیدا کنه.

با فعالیت و مشارکت در داناترین، به شما امتیاز و مدال داده میشه، وقتی که امتیازتون به حد مشخصی برسه بعضی قابلیت‌های سرویس برای شما به صورت خودکار unlock می‌شوند، مثلاً می‌توانید مدیر شوید! توضیح بیشتر رو در نوشته‌های دیگه‌ خواهم گفت.

قدم چهارم: معرفی کنید

 داناترین برای اینکه بتونه به حداکثر توانایی خودش در تولید و ارائه محتوای مفید در قالب پرسش و پاسخ برسه به معرفی احتیاج داره، می‌تونید در وبلاگ‌ها، سایت‌های اطلاع رسانی ، شبکه‌های اجتماعی از داناترین حرف بزنید، از تجربه خودتون در داناترین بگید، از کمبودها و ایده‌هایی که برای بهتر شدن کار دارید.

من فکر می‌کنم فایده داناترین و سرویس‌های مشابه پرسش و پاسخ برای وب فارسی اون قدر هست که بخواهیم در معرفی‌اش وقت بگذاریم و سهمی داشته باشیم.

صفحه فیس بوک و کانال ویدئویی داناترین

ویدئوهای معرفی داناترین رو می‌تونید در کانال ویدئویی داناترین یا در صفحه فیس بوک داناترین پیدا کنید. صفحه فیس بوک همچنین اخبار داناترین رو هم تا حدی پوشش میده، می‌توانید با هوادار شدن در صفحه فیس بوک داناترین و share کردن ویدئوها و اخبار داناترین به معرفی این سایت کمک کنید.

پیشنهادات شما

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم، در سایت اگر روی Leave Feedback که در سمت چپ صفحه قرار داره کلیک کنید یک پنجره باز میشه که در اون می‌تونید نظرات و پیشنهادات خودتون رو بنویسید یا از طریق صفحه تماس داناترین مستقیماً اونها رو ارسال کنید.

* سایت StackExchange روال پذیرشش رو ادامه داد و الان برای سایتهای در موضوعاتی از ریاضی و دوچرخه سواری گرفته تا الکترونیک و آندروئید سایت‌های زیرمجموعه ایجاد شده. لیست این سایت‌ها رو در این آدرس می‌توانید ببینید.

نوشته قبلی‌ام درباره تولید محتوا در وبلاگستان واکنش‌های مختلفی داشت. در اون نوشته گفتم:

وبلاگ‌های مینیمال یا وبلاگ‌نویس‌های مینیمال ذاتاً بد نیستند اما ذائقه مصرف کنندگان محتوای فارسی رو به شکل بدی تغییر دادند، درست مثل فست فودها.

خب بیایید کمی درباره فست فودهای وبلاگستان حرف بزنیم. اما قبل از شروع اشاره کوتاهی داشته باشم به توزیع محتوا در وبلاگستان که در کوتاه مدت می‌تونه تاثیر مثبتی در رشد تولید محتوا داشته باشه.

چند سال قبل، وقتی هنوز سایت‌های به اشتراک گذاری لینک و مفاهیم مثل like و share وجود نداشتند، وبلاگ‌ها از طریق تشکیل حلقه‌های وبلاگی و لینک دادن به هم به دیده شدن و خوانده شدن هم کمک می‌کردند. اون زمان هنوز تعداد وبلاگ‌ها خیلی زیاد نبود. وقتی تعداد وبلاگ‌ها زیاد شد، تعداد محتوای ایجاد شده در روز هم زیاد شد. بعد شروع کردیم به مشترک شدن feed وبلاگ‌ها. اینکه می‌خواستیم هیچ مطلبی رو از دست ندیم نتیجه عکس داد و منجر به سطحی خوانی مطالب شد! در حالی که ما هر روز باید تعداد زیادی مطلب rss ای رو مرور می‌کردیم و دنبال راهی بودیم که بهترین‌هاش رو یک جا ببینیم، سایت‌های اشتراک گذاری لینک مثل بالاترین ظهور کردند. گرچه چند سایت مشابه بالاترین به وجود آمدند اما واقعیت این است که هیچ کدام  به موقعیت و گستردگی کاربری و کاربردی بالاترین نرسیدند.

یک مقایسه ساده

یک پزشک و مملکته داریم، هر دو وبلاگ‌های مشهوری هستند. نگاهی داشته باشیم به وضعیت توزیع محتوای این دو وبلاگ. برای بعضی از آمارهای اینجا از لایک خور استفاده کردم. یک پزشک اخیراً ۵ ساله شده، در این ۵ سال بیش از ۲۱۰۰ مطلب در یک پزشک منتشر شده، مملکته تقریباً ۶۰۰ مطلب دارد. مجموع کلمات تمام ۶۰۰ مطلب نوشته شده در مملکته شاید به اندازه چند تا پست یک پزشک هم نباشد اما همین ۶۰۰ مطلب در طول کمتر از یک سال بیش از ۱۱۵ هزار لایک خورده اند، یک پزشک اما برای بیش از ۲۰۰۰ نوشته‌ای که در طول ۵ سال نوشته است کمی بیش از ۳۱ هزار لایک داشته (البته در طول مدت شمارش لایک توسط لایک خور). در خصوص Share هم گمان می‌کنم اوضاع به همین ترتیب باشد.

جدول قو لایک خور که نمایش دهنده نسبت لایک به پست است به تنهایی گویاست: یک پزشک در رده ۲۵ ام قرار دارد، خودتان می‌توانید بررسی کنید که از ۲۴ وبلاگ اول این جدول چند تا در سبک مینیمال هستند.

نتیجه؟ مینیمال یک خطی که برای خواندن و فهمیدنش به وقت و انرژی و مغز زیادی نیاز نیست، مشتری بیشتری نسبت به نوشته طولانی مثل این دارد.

راه حل چیست؟

سلمان در نوشته‌ای به درستی از غول‌ها و بچه غول‌ها یاد کرده، برای حمایت از بچه‌های Old School باید به سراغ سایت‌های اشتراک لینک رفت. در واقع چیزی که به تولید محتوا کمک زیادی می‌کند توزیع مناسب محتوای خوب است. فکر می‌کنید وبلاگ‌نویسی که برای هر نوشته‌اش زمان زیادی صرف می‌کند اما بازدید کننده و بازخورد مناسب دریافت نمی‌کند تا چه زمانی می‌تواند به تولید محتوا به این شکل ادامه دهد؟ 

این روزها سایت دیگ نسخه جدیدی را معرفی کرده است. یکی از ویژگی‌های این نسخه جدید My News است، جایی که کاربران دیگ می‌توانند مشترک منابع خبری مختلف (اعم از سایت‌های خبری، وبلاگ‌ها و حتی اشخاص) شوند و یک view‌ سفارشی از محتوای مورد علاقه خود داشته باشند. تصور کنید یک وبلاگ ساده که تازه هم کارش را شروع کرده و مطالب خوبی دارد چقدر سریع می‌تواند در این فضا شناخته شود. به نظرم وقت آن رسیده که به شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های اشتراک لینک با دیدی فراتر از دید سرگرمی یا مسائل سیاسی نگاه کنیم.

دوباره حلقه‌های وبلاگی (نه با دید مافیایی) ایجاد کنیم و تولید کننده‌های محتوای خوب را به هر شکلی که می‌توانیم حمایت کنیم، سایت‌های اشتراک لینک با ایده‌های جدید ایجاد کنیم. این تنها راه برای احیاء قلب نیمه جان وبلاگستان است.

تصویر زیدان، پله، مارادونا و فوتبال دستی در فرندفید و ۲۲ تا لایک. شاید به نظرتون عجیب باشه ولی همین لایک‌ها در آینده‌ای نه چندان دور به جستجوی بهتر در وب کمک می‌کنند.

اگر مطالب این وبلاگ رو دنبال کرده باشید، حتماً‌ متوجه شدید که یکی از زمینه‌های علاقه من جستجو هست. پیشتر در نوشته نرم افزار وحید آنلاین،به جستجوی ذخیره شده اشاره کردم، حالا به یکی از ابزارهایی که به جستجوی شخصی شده کمک می‌کنه اشاره می‌کنم: Like.

جستجوی ذخیره شده یک روش دستی برای تعیین محدوده مطالب مورد علاقه هست، شما با مشخص کردن چند کلمه کلیدی و چند پارامتر مثل تعداد لایک یا تعداد کامنت می‌تونید یک view شخصی از اطلاعات درست کنید. لایک زدن اما کمک می‌کنه تا نرم‌افزارها با آنالیز مطالبی که شما لایک زدید، محدوده اطلاعات مورد علاقه شما رو با الگوریتم‌های خاصی تشخیص بده.

مطالب چطور آنالیز می‌شوند؟ قبلاً درباره آینده جستجو در وب گفته بودم که:

در آینده جستجو بر اساس درک ماشین از معنا و مفهوم اطلاعات شکل می‌گیرد: وب معنایی.
نرم‌افزارهای امروز درکی از معنای اطلاعات ندارند، آن‌ها تنها در یک بانک اطلاعاتی که به اطلاعات به شکل یک رشته نگاه می‌کند به دنبال کلمات کلیدی که کاربر وارد کرده می‌گردند، اما اگر نرم‌افزارها بتوانند معنای اطلاعات را بفهمند، جستجو در میان اطلاعات ساده‌تر، دقیق‌تر و کاراتر می‌شود.

در واقع اگر وب معنایی قرار هست اطلاعات روی وب رو برای ماشین‌ها قابل فهم کنه، لایک ابزاری هست که به نرم‌افزارها امکان می‌ده که در میان محتوای مورد علاقه کاربر جستجو کنند.

بزرگان عرصه لایک

بدون شک فیس بوک و گوگل بزرگترین‌ها در عرصه ایده لایک هستند. فیس بوک ضمن اینکه لایک‌های کاربران خودش و فرندفید (که خریداری کرده) رو داره، عملاً با اضافه کردن امکان لایک به همه محتوای وب، خیلی خوب می‌تونه موضوعات مورد علاقه کاربران رو بدست بیاره.

گوگل هم که با انبوه سرویس‌ها و کاربرانش عملاً از هر چیزی که شما در وب ممکنه بهش علاقه داشته باشید با خبر هست: از جستجوهای مورد علاقه شما تا ویدئوهای favorite شده در یوتیوب یا buzz های لایک زده شده.

همین حالا دیگ و فیس بوک آگهی‌هایی رو نمایش می‌دهند که شما می‌توانید به اون‌ها رای بدید/لایک بزنید. فکر می‌کنید چند سال دیگه طول می‌کشه تا کلمات کلیدی که جستجو می‌کنید در بین محتوای مورد علاقه‌تون جستجو بشه یا نتایج بالاتر، واقعاً‌ نتایج جستجوی مورد علاقه شما باشند؟

چالش‌های لایک

تا اینجا همه چیز به نظر خوب میاد اما لایک زدن با مسائلی هم روبروست. در حال حاضر سیستم‌های مبتنی بر رای/اشتراک گذاری/لایک کاربران روی وب با مساله تقلب (چه به صورت تقلب نرم‌افزاری از طریق رباتهای نرم افزاری و چه به صورت تقلب سازمان یافته کاربران از طریق تشکیل شدن مافیا) روبرو هستند. اگر معیارهای موتورهای جستجو برای تعیین محدوده جستجو یا میزان اهمیت یک نتیجه جستجو بر مبنای ایده‌هایی نظیر لایک قرار بگیره همیشه با افراد و شرکت‌هایی روبرو خواهیم بود که برای بالا آمدن در نتایج جستجو به این روش تقلب می‌کنند.

مساله مهم دیگه مساله privacy هست. اینکه شرکت‌ها یا سایت‌هایی با آنالیز فعالیت‌های کاربران در وب، سایت‌‌هایی که دیده‌اند، لایک‌های آنها، favorite هایشان  و… یک پروفایل از زندگی هر کاربر ایجاد کنند برای خیلی‌ها قابل قبول نیست.

خلاصه

موتورهای جستجو در چند سال اخیر با حجم بسیار زیاد داده روی وب مواجه شدند، با اضافه شدن صدا و ویدئو کار جستجو حتی سخت‌تر هم شده. وب معنایی کمک می‌کنه تا اطلاعات روی وب برای ماشین‌ها قابل فهم باشند ولی هنوز لازمه از میزان توجه کاربران به محتوای روی وب (از طریق رای/لایک/به اشتراک گذاری) برای تعیین اهمیت نتایج جستجو استفاده بشه.

برای هماهنگی کارهای پذیرش به یک کمیته مدیریت موقتی نیاز داریم. کار خاصی و زمان‌گیری نیست اما برای سریعتر شدن کارها لازم هست. اگر مایل به همکاری هستید در کامنت‌های همین نوشته یا موج گوگلی مطرح کنید یا با من تماس بگیرید.

داناترین دات کام

http://danatarin.com راه اندازی شد تا اخبار و اطلاعات مربوط به پروژه داناترین رو پوشش بده. سوالات و نظراتتون رو هم می‌تونید در بخش تبادل نظر داناترین دات کام (همون موج گوگلی مربوط به داناترین) مطرح کنید.

۳۰ رای برای هر سوال!

بعد از تغییراتی که توی سیستم رای گیری اتفاق افتاد، برای خیلی‌ها سوال بود که چند تا رای لازم هست تا یک سوال به عنوان سوال مرتبط/غیرمرتبط شناخته بشه. بالاخره مشخص شد که ۳۰ رای لازمه! حالا دو تا مساله هست که باید بدونید:

۱-به سوالاتی که همین الان بیشترین رای مثبت/منفی (رای great on-topic example یا great off-topic example) دارند رای بدهید تا هر چه زودتر تعداد رای‌هاشون به ۳۰ برسه

۲-قرار نیست حد نصاب ۳۰ باشه! اونطوری که خوندم این ۳۰ تا بعداً کم میشه و فعلاً برای اینکه مشخص بشه هر سوال چقدر رای میاره این حد بالا گذاشته شده ولی به هر حال برای اینکه از اون نمایشگر تعداد سوالات مورد نیاز به صفر برسه باید ۱۰ سوال مرتبط با آی تی با حداقل ۳۰ رای و ۱۰ سوال غیرمرتبط با آی تی با حداقل ۳۰ رای داشته باشیم.

آینده سایت‌های غیرانگلیسی StackExchange

سوالی پرسیده بودم توی جمع StackOverflow ای‌ها در این مورد و Joel Spolsky معروف در پاسخ نوشته:

Our mission is to make the Internet a better place to get expert answers to your questions. Nothing about that mission says the questions have to be in English. It is our long term goal to make the Stack Exchange Network a great, planetary resource for all the world’s citizens no matter what language they speak.

و بعد در ادامه بعد از مشخص کردن اینکه در مراحل اولیه حداقل عنوان و توضیح کار باید انگلیسی باشه و همین‌طور بعد از تشریح بعضی مواردی که برای ساپورت سایت‌های غیرانگلیسی در StackExchange نیاز به اصلاح داره در نهایت گفته:

… However we are committed to support sites in other languages just as soon as we’re confident that the site creation process is working fine.

خلاصه اینکه خودتون رو آماده کنید. اگر از این مراحل پذیرش عبور کنیم گام مهمی برای آی تی ایران برداشتیم. برای موفقیت در این راه به کمک و حمایت همه شما نیاز داریم.

پیرو نوشته قبلی در مورد فراخوان برای بزرگترین حرکت جمعی آی تی و به کمک همه دوستان خوب و علاقمندان آی تی، موفق شدیم مرحله اول پذیرش در Stack Exchage رو در ۲۴ ساعت با موفقیت تمام کنیم. عضوگیری متوقف نشده و هنوز می‌تونید عضو بشید و سوال بپرسید و رای بدید. سیستم رای گیری سایت عوض شده و لازمه که برای انتخاب مجدد سوالات مرتبط و غیر مرتبط رای بدید. همچنین اگر از فعالین یا افراد با شهرت بالا در سایت StackOverflow هستید یا چنین افرادی رو می‌شناسید به کمکتون برای مرحله بعد نیاز داریم. در این مورد با من تماس بگیرید.

پیشنهاد می‌کنم اصل ماجرا رو هم مطالعه کنید.

اصل ماجرا

دیروز یک ایمیل از طرف آقای Robert Cartaino داشتم، ایمیلی که اعلامش امروز در سایت meta هم آمد. موضوع اینه که سیستمی که این یکی دو روز باهاش کار کردیم قراره بوده و هست که به سایت‌های پیشنهادی کمک کنه که مرزهای حوزه فعالیتشون رو مشخص کنند. این کار هم از طریق مشخص شدن ۱۰ سوال نمونه مرتبط و غیرمرتبط انجام میشه. اما به عقیده بسیاری از مسئولین و کاربران سایت، سیستم فعلی نمی‌تونست چندان به مشخص شدن مرزها کمک کنه. بنابراین رای‌های قبلی ریست شدند تا کاربرها بتونن از سیستم رای جدید استفاده کنند.

سیستم رای جدید

در سیستم رای جدید علاوه بر رای مثبت و منفی، رای خنثی هم داریم. حالا به هر سوال می‌تونید سه جور رای بدید: یا یک نمونه عالی برای موضوعات مرتبط (greate on-topic example) یا یک نمونه عالی برای موضوعات غیرمرتبط (great off-topic example) یا یک نمونه نه چندان خوب (not a good example)

البته توجه کنید که هر کاربر می‌تونه فقط ۵ رای نمونه خوب مرتبط و ۵ رای به نمونه خوب غیرمرتبط و ۵۰ رای نمونه نه چندان خوب بده. ضمناً‌ دیگه به سوالات خودتون نمی‌تونید رای بدید.

همچنین هر کاربر فقط ۵ تا سوال می‌تونه بپرسه بنابراین مراقب باشید که چی می‌پرسید و به چی رای می‌دهید. همه این‌ها برای اینه که بتونیم نمونه‌های سوالات مرتبط و غیرمرتبط رو مشخص کنیم تا معلوم بشه روزی که سایت راه اندازی شد انتظار داریم یک کاربر چه جور سوالاتی رو توی سایت ببینه.

انتخاب سوالات غیرمرتبط

یک واقعیت اینه که انتخاب سوالات غیرمرتبط خیلی سخت تر از انتخاب سوالات مرتبط هست. دیروز آقای مهرداد افشاری که از فعالین سایت StackOverflow هستند کامنتی داشتند که توی اون کامنت اشاره شد بود به بعضی سوالات واقعاً غیرمرتبطی که مطرح شدند. تصور اولیه من این و بسیاری کاربران این بود که سوال غیرمرتبط یعنی صرفاً سوالی خارج از آی تی. اجازه بدید موضوع رو با چند مثال روشن کنم:

-نمونه سوال غیرمرتبط خوب

از کجا فیلم جدید هری پاتر رو دانلود کنم؟ این سوال گرچه به اینترنت و دانلود ربط داره ولی دونستن جوابش هیچ تاثیر مثبتی در آی تی نداره بنابراین سوال غیرمرتبط محسوب می‌شه.

-نمونه سوال خیلی غیرمرتبط

پشه‌ها شب‌ها کجا می‌خوابند؟ این طور سوالات که اساساً یا به یک موضوع کاملاً جدا مربوطند یا سوالات غیرجدی هستند بهتره حذف بشن. سوالاتی که جنبه توهین آمیز یا نامناسب دارند رو هم می‌تونید flag بزنید.

-نمونه سوال نه چندان خوب

کی قراره اینجا مدیر بشه؟ این سوالات و سوالات مشابهی درباره اسم سایت و نحوه عملکرد سیستم و امکان فارسی شدنش و … مرتبط به موضوع محسوب می‌شوند ولی مثالهای خوبی برای مشخص شدن مرزهای فعالیت سایت نیستند. به این سوالات می‌تونید رای not a good example بدید.

-نمونه سوال مرتبط که به نظر غیرمرتبط میاد

پیکاسای گوگل آیا آدم رو خل می‌کنه؟ آیا شما هم با دیدن نرم افزارهای گوگلی خل می‌شین؟ در نگاه اول شبیه مثال قبل هست ولی همون طور که محمدرضا عزیز توضیح دادند سوال در مورد رابط کاربری می‌تونه باشه که بد پرسیده شده، در این موارد معمولاً عنوان سوال ویرایش میشه.

اسم سایت، لوگو، مدیریت، قوانین و باقی قضایا

اینها مربوط به مرحله ۳ هستند. وقتی به مرحله بتا برسیم علاوه بر سایت اصلی که در اختیارمون قرار می‌گیره (سایت پرسش و پاسخ مشابه StackOverflow)، یک سایت meta هم خواهیم داشت که این موارد توش بحث و نظرسنجی و رای گیری میشه.

مراحل بعدی پذیرش

با اطلاع رسانی و کمک همه دوستان و علاقمندان ما به حد نصاب مرحله اول یعنی ۶۰ نفر رسیدیم. اگر از بین بیش از ۸۰ سوال مطرح شده هم ۱۰ سوال مرتبط و غیرمرتبط خوب رو پیدا کنیم مرحله definition رو به اتمام خواهیم رسوند و وارد مرحله commit می‌شیم. اینجاست که به تعداد زیادی کاربر و همین‌طور حمایت افراد باسابقه و مشهور سایت StackOverflow احتیاج داریم. به موقعش در مورد این‌ موارد هم توضیح خواهم داد.

صحبت بیشتر درباره داناترین

از آنجایی که فرندفید فیلتر هست، به نظرم رسید برای صحبت بیشتر درباره داناترین از گوگل ویو استفاده کنم. این ویو را در پایین همین پست می‌توانید مشاهده کنید (با اینترنت اکسپلورر کار نمی‌کند)

به روز رسانی

خب بیش از ۶۰ نفر در این حرکت جمعی شرکت کردند. از همه تشکر می‌کنم. البته همچنان می‌تونید عضو بشید و توی سیستم فعالیت کنید. اطلاعات بیشتر درباره تکمیل مرحله اول پذیرش رو اینجا نوشتم. همین طور یک موج گوگلی برای صحبت درباره داناترین راه افتاده که می‌تونید توش شرکت کنید.

خلاصه ماجرا

می‌خواهیم یک سایت پرسش و پاسخ مدرن و وب ۲ محور فارسی برای آی تی مملکت راه اندازی کنیم، در مرحله اول به ۶۰ نفر نیاز داریم که به این سایت مراجعه کنند و عضو شوند و سایت رو follow کنند و سوال مرتبط با آی تی و غیر مرتبط با آی تی بپرسند و به سوالات دیگران رای مثبت و منفی بدهند. لطفاً اطلاع رسانی کنید.

اصل ماجرا

اگر از دو خطی که بالا به عنوان خلاصه ماجرا خوندید چیزی متوجه نشدید شاید سوال و جواب‌های زیر به روشن شدن ماجرا کمک کنه. اگر بعد از خوندن سوال و جواب‌های زیر باز هم ابهام یا نظری بود لطفاً در کامنت‌ها مطرح کنید.

سایت پرسش و پاسخ مدرن و وب ۲ محور فارسی یعنی چه؟

خیلی عنوان بزرگی هست؟ منظور از همه این‌ عبارت یعنی ساختن یک سایت بر مبنای پلتفرم StackExchange. من قبلاً در همین وبلاگ درباره داستان سایت StackOverflow نوشته بودم. این سایت یکی از بهترین جایگزین‌های انجمن‌های سنتی پرسش و پاسخ هست. قبلاً سایت StackExchange که در واقع پلتفرم StackOverflow هست خدماتش پولی بود ولی مدتی پیش اعلام شد که قراره این خدمات رایگان بشه. ما هم از همین خدمات رایگان می‌خواهیم استفاده کنیم.

مگه فرومها چه اشکالی دارند؟

این دیگه بحث مفصلی هست که مدتی پیش توی وبلاگستان بود و من هم در موردش نوشتم. چرا باید فروم‌ها را به موزه بسپاریم: قسمت اول و قسمت دوم. حتی اگر طرفدار فروم‌ها هستید می‌تونید به این سایت به عنوان یک آلترناتیو کمک کنید.

قضیه ۶۰ نفر چیه؟ چه کار باید بکنیم؟

برای اینکه یک سایت بتونه از خدمات رایگان StackExchange استفاده کنه باید توی روال پذیرشش قبول بشه. این روال چند مرحله داره. مرحله اولش اینه که طرح سایت رو به شکل proposal دربیاریم و کاربرها عضو بشن و سوالات نمونه مرتبط و غیرمرتبط بپرسند و به سوالات دیگران رای بدهند. در مرحله اول ما به ۶۰ نفر نیاز داریم که این کارها رو انجام بدهند. مثلاً من دو تا سوال زیر رو پرسیدم:

سوال اول یعنی از کجا فیلم جدید هری پاتر رو دانلود کنم؟ یک سوال غیرمرتبط با آی تی هست بنابراین توی بخش is this on-topic بهش رای منفی یا no‌ میدم.

سوال دوم یعنی چطوری فایلهای یوتیوب رو دانلود کنم؟ یک سوال مرتبط با آی تی هست بنابراین توی بخش is this on-topic بهش رای مثبت یا yes میدم.

چطوری عضو بشم؟

نیاز به عضویت ندارید! سایت‌های بر مبنای StackExchange از openID استفاده می‌کنند. بنابراین فقط کافیه به صفحه لاگین برید (در بالای صفحه روی لینک login کلیک کنید) و مثلاً با اکانت گوگل خودتون به سایت لاگین کنید. دقت کنید که در این روش لازم نیست پسورد اکانتتون رو به سایت بدید، برای لاگین کردن مثلاً با گوگل اول به صفحه لاگین سایت برید و روی آیکن گوگل کلیک کنید، بعد به سایت گوگل منتقل می‌شید، اونجا نام کاربری و کلمه عبورتون رو میدید و دوباره برنامه شما رو برمیگردونه به سایت اصلی. این مشابه خرید آنلاین هست که موقع خرید به سایت بانک منتقل می‌شید و بعد از خرید دوباره به سایت فروشنده برمی‌گردید.

بعد از عضویت چه کار کنم؟

همونطور که در بالا اشاره کردم بعد از عضویت می‌تونید سوال نمونه مرتبط یا غیرمرتبط با آی تی بپرسید و به سوالات دیگران رای بدید. البته حتماً سایت رو follow کنید تا یکی از اون ۶۰ نفر باشید. در صورت تمایل می‌تونید لینک سایت رو هم Share کنید.

بعدش چی میشه؟

در مرحله اول ما به ۶۰ عضو، ۱۰ سوال نمونه مرتبط و ۱۰ سوال نمونه غیرمرتبط نیاز داریم. بعدش وارد مراحل بعدی پذیرش میشیم. وقتی پذیرش به مرحله نهایی برسه StackExchange پلتفرمش رو به صورت رایگان در اختیار ما قرار میده.

پول هم میگیرن؟ رئیس کیه؟ درآمدش چی میشه؟

خدمات ارائه شده که رایگان هست. کسی قرار نیست از این راه پولی در بیاره. نکته جالب اینه که حتی برای اینکه کی مدیر سایت باشه رای گیری میشه از کاربران و مثلاً ممکنه من که پیشنهاد سایت رو دادم حتی در نهایت مدیر سایت نشم! مهم اینجاست که تمام این روند یک روند بر مبنای نظر و رای کاربران هستش. از اونجایی که سایت به صورت کامل و رایگان از طرف StackExchange‌ پشتیبانی میشه و خرجی نداره بنابراین فکر اقتصادی در موردش نکنید

داناترین؟ بالاترین؟ قضیه چیه؟

هیچ ربطی به هم ندارند. فقط یک اسمه که اینم می‌تونه عوض بشه (و احتمالاً باید عوض بشه)، لوگو هم همینطور. دلیل اینکه این اسم رو انتخاب کردم این بود که یکی از امکانات StackOverflow امکان مدال‌ها و نشان‌ها (badges) هستش. به نظرم جالب بود که امکان دریافت نشان‌هایی مثل داناترین، پروفسور و … رو به کاربرها بدیم

چرا بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران؟

این ۶۰ نفری که توی مرحله اول هستند واقعاً بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران نیستند،‌ اگر ما مراحل رو با همکاری و کمک همه کاربران و علاقمندان به آی تی جلو بریم موفق می‌شیم یک از مزایای یک پروژه که در سطح جهانی داره کار میشه رو با تلاش خودمون استفاده کنیم. بحث بیشتر توی شبکه‌های اجتماعی مثل فرندفید یا توی کامنت‌ها.

و دیگر هیچ؟

خیر! برای اینکه این نوشته طولانی‌تر از این نشه و تا زمانی که فیدبک دوستان، کاربران و علاقمندان به آی تی بیاد توضیح بیشتری اضافه نمی‌کنم. البته در کامنت‌ها و همین‌طور در صحبت‌های احتمالی در شبکه‌های اجتماعی در خدمتتون هستم.

این دوره‌های آموزش مجازی در همه موارد نیاز به اساتید مجرب و صرف وقت زیاد برای تدوین طرح آموزشی ندارند. فرض کنید شما علاقمند به عکاسی هستید. یک کلاس آموزشی در udemy راه‌اندازی می‌کنید و در آن ضمن معرفی منابع، تجربیات خودتون رو به دیگران منتقل می‌کنید.

مزایای ایجاد کلاس مجازی

شاید یکی از مهمترین مزایای ایجاد و شرکت در چنین دوره‌هایی صرفه جویی در زمان و هزینه باشه. فرض کنید برای یک دوره آموزشی برنامه نویسی مثلاً ۱۰۰ هزار تومان رو باید هزینه کنید و چند ماه هم وقت صرف کنید. اگر برنامه نویسی رو از طریق یک کلاس مجازی یاد بگیرید، علاوه بر اینکه به واسطه حضور موثر دیگر کاربران زمان یادگیری و رفع اشکال خیلی کم می‌شه در هزینه‌ها هم صرفه جویی میشه.

مزیت دیگه استفاده از این روش استفاده از ارتباطات مجازی بین اساتید و دانش آموزان این دوره‌ها برای انجام پروژه‌ها و کارها به صورت تیمی هست.

چطور یک دوره آموزش مجازی ساده بسازیم؟

در چند ثانیه می‌تونید عضو udemy بشید و یک دوره آموزشی مجازی بسازید. ویدئوهای مرتبط با دوره آموزشی که ایجاد کردید رو در سایت کلاس مجازی قرار بدید. اسلایدهایی که ممکنه روی سایت‌هایی مثل slideshare در زمینه موضوع آموزش شما باشه رو در سایت آپلود کنید. اگر متن یا اطلاعات مرتبطی در سایت‌های دیگه هست اون‌ها رو هم می‌تونید به کلاس مجازی اضافه کنید.

کاربران دیگه به راحتی می‌توانند در کلاس شما شرکت کنند و از امکانات کلاس‌ها مثل چت و وایت برد مجازی و فروم استفاده کنند. در صورتی که مایل باشید می‌تونید از قابلیت Live Sessions هم استفاده کنید و جلسات با پخش زنده رو زمان بندی و اعلام کنید.

چه کلاس‌هایی جالب هستند؟

واقعیت اینه که برای هر کس جواب این سوال متفاوته. مثلاً من دوست دارم در یک دوره آموزش مجازی فارسی درباره کمک‌های اولیه شرکت کنم یا یک دوره آموزش مجازی درباره شیرپوینت راه اندازی کنم.

فکر می‌کنم وقتی به ایجاد و شرکت در دوره‌ها عادت کنیم هر کسی به راحتی می‌تونه کلاس‌های آموزشی مورد علاقه‌اش رو پیدا کنه.

لیست دوره‌های آموزش مجازی

ما با افتخار لیست کلاس‌های مجازی ایرانی و غیرایرانی جالب در udemy‌ رو در سایت ایران استارت خواهیم گذاشت و البته معرفیشون خواهیم کرد.

پ.ن: دوست خوبم حسین، چند سال پیش ایده‌ای دقیقاً مشابه udemy‌ داشت که اجرایی نشد. من فکر می‌کنم در ایران هم قابلیت ایده پردازی و اجرای ایده‌های بین‌المللی هست. مشکل کجاست؟ در موردش صحبت خواهیم کرد.

سایت ایران استارت که مدتی است شروع به کار کرده در واقع قرار است معرف و مشوق استارتاپ‌ها و سرویس‌های وب ۲ و کارآفرینان اینترنتی باشد. می‌خواهد تک کرانچ باشد!

اگر همین توضیح کوتاه برای شما کافی است که چند پاراگراف بعدی را می‌توانید نخوانید و مستقیم بروید به بخش انتظار ما از شما.

ایران استارت چی نیست؟

ایران استارت خبرگزاری نیست، تعریف و عملکرد خبرگزاری بسیار متفاوت با کاری است که ایران استارت انجام می‌دهد. ضمن اینکه وبنا به عنوان یک خبرگزاری به خوبی در حال فعالیت است و نیازی به کار مشابه نیست.

ایران استارت یک وبلاگ جدید گروهی آی تی نیست. قرار نیست مثل وبلاگ‌های آی تی تنها به معرفی سایت و اخبار ترجمه شده بپردازد.

ایران استارت چی هست؟

ایران استارت می‌خواهد الهام بخش توسعه دهندگان نرم افزار باشد. قبلاً اشاره کرده بودم که در سال ۸۹ سرویس‌های خوبی به فضای مجازی ایران اضافه می‌شوند. واقعیت این است که چندین سال بود که مهمترین سرویس‌های ارائه شده در فضای مجازی سرویس‌های وبلاگ بودند، سرویس‌هایی که اکنون فقط به خاطر حمایت‌های داخلی  و همچنین حذف رقبای خارجی به کمک ابزار فیلترینگ است که به حیات خود ادامه می‌دهند. این روند در حال تغییر است.

وبنا جشنواره آنلاین وب را برگزار می‌کند که کار بسیار فوق‌العاده‌ای است. ما هم می‌خواهیم در صورت همراهی شما، برای آن‌ها که ایده‌ای وبی در سر دارند همایش برگزار کنیم، با سرمایه گذاران آشنایشان کنیم. با کسانی که می‌توانند به کمکشان تیم نرم‌افزاری و طراحی خودشان را کامل کنند آشنایشان کنیم. می‌خواهیم تک کرانچ ایران باشیم. تکانی به فضای وب ایران بدهیم و به رشد هر چه بیشتر سرویس‌ها و استارتاپ‌ها کمک کنیم. چرا که نه؟

تفاوت‌های ایران استارت

در ایران استارت تلاش ما این است که نوشته‌ها کوتاه باشند. فعلاً یک پاراگراف و به تدریج بیشتر، می‌خواهیم خیلی سریع کاربر را با سرویس یا استارتاپی آشنا کنیم. می‌خواهیم با کمک این نوشته‌های کوتاه وقت کمتر صرف آشنایی و وقت بیشتر صرف بحث و فکر شود. تفاوت دیگر ایران استارت در نرم‌افزار آن است. گرچه شاید وردپرس بهترین گزینه برای راه‌اندازی چنین سایتی است اما ما از شیرپوینت استفاده کردیم که در نوشته‌های بعدی توضیح خواهم داد.

انتظار ما از شما

به کمک همه شما نیاز داریم. مطالب ایران استارت را مطالعه کنید. عضو فید ایران استارت شوید، در مباحثی که پیرامون استارتاپ‌ها شکل می‌گیرد شرکت کنید. پیشنهاد بدهید، درشبکه اجتماعی که از علاقمندان به کار در این حوزه تشکیل خواهد شد عضو شوید. از موانع و مشکلات راه بگویید. راه حل برای مسائل مشترک وب سایت‌ها ارائه کنید.

کاربران و خوانندگان ایران استارت از سرویس‌های جدید ایرانی و خارجی مطلع می‌شوند. می‌توانند از نیازهای جامعه مجازی بگویند در محیطی که می‌خواهد پاتوق علاقمندان به استارتاپ‌ها و برنامه نویسان و طراحان وب هم باشد. گاهی وقت‌ها مطالب ایران استارت  درباره ایده‌های جدید هستند مثل facecash برنامه موبایل به جای کارت اعتباری، گاهی وقت‌ها معرف سرویس‌های منحصر به فرد است مثل یافتن پاسخ سوالات در چند دقیقه به کمک مورچه خوار، گاهی سرویس‌های جالب را معرفی می‌کند مثل سیملر که علائق مشترک شما را به هم پیوند می‌دهد، گاه از استارتاپ‌های خارجی مثل StatusNet و Zynga می‌گوید و سرانجام گاهی به معرفی سرویس‌های وب ۲ ایرانی مثل فرندفا آرشیو چندرسانه‌ای فعالیت‌های وبی شما می‌پردازد یا استارتاپ‌هایی مثل GPSRad یا عکس پرینت و کیو تی شرت را معرفی می‌کند و البته به زودی مصاحبه و گزارش و review هم به این‌ها اضافه می‌شود.

برنامه نویسان و طراحان وب ضمن مشاهده و ایده گرفتن از نمونه‌های معرفی شده می‌توانند یاری دهنده هم باشند. همین الان هم دوستی‌های خوبی به واسطه پروژه‌هایی نظیر استایلز شکل گرفته، می‌خواهیم دیگر شاهد روزی نباشیم که یک برنامه نویس خودش هم طراحی سایت بکند و هم مدیریت و هم سرمایه گذاری. می‌خواهیم از توان همه دوستان و فعالان و علاقمندان در جهت گسترش سرویس‌ها و استارتاپ‌های ایرانی بهره بگیریم.

منتظر نظرات و پیشنهادات شما درباره ایران استارت هستیم.

اما استفاده از این سرویس‌های جالب در عین حال یک سرگرمی خطرناک هم هست. مدتی پیش سایت لطفاً مرا سرقت کنید یا Pleaserobme.com به منظور نشان دادن خطرات ناشی از اشتراک گذاری بیش از حد اطلاعات (oversharing) در فضای مجازی دست به ابتکار جالبی زد.

این سایت با بررسی check in های سایت Foursqure و توییت‌های افراد می‌توانست به شما نشان بدهد که در هر لحظه در یک مکان خاص چه خانه‌هایی خالی است یا کاربر مورد نظر شما در توییتر در حال حاضر از محل زندگی‌اش دور است!

صاحبان سایت لطفاً مرا سرقت کنید با این ایده ساده، در واقع می‌خواستند به کاربران نشان بدهند که ارائه اطلاعات بیش از حد در دنیای مجازی از محلی که هم اکنون در آن حضور دارند، چطور می‌تواند زندگی واقعی آن‌ها را با ریسک روبرو کند. البته سایت لطفاً مرا سرقت کنید در حال حاضر دیگر اطلاعات حساس مربوط به موقعیت افراد را نشان نمی‌دهد. آن طور که در صفحه اول این سایت آمده است، آن‌ها از توجهی که به این موضوع مهم شده راضی هستند و دیگر سرویس جنجالی‌‌شان را ارائه نمی‌کنند. اما این موضوع که افشای اطلاعات زیاد از زندگی خصوصی و محل‌های رفت و آمد و دوستان و … می‌تواند خطرات جدی برای امنیت کاربران به دنبال داشته باشد، مراقبت بیشتر از اطلاعات و فعالیت‌های مجازی را به یک قانون مهم برای زندگی در دنیای آنلاین تبدیل می‌کند.

ادامه‌ای بر آسیب‌های اعتیاد به وب ۲

در وبلاگ قبلی چند نوشته درباره آسیب‌های اعتیاد به سرویس‌های وب ۲ نوشتم (اینجا و اینجا و اینجا) بیشتر تاکید آن نوشته‌ها بر زمان و انرژی بود که بیهوده صرف بازی با جذابیت‌های وب ۲ می‌شد یا تاثیر منفی که استفاده بیش از حد از این سرویس‌ها روی سبک زندگی افراد داشت.

مباحث مرتبط با آسیب‌های اعتیاد به وب ۲ را از این به بعد با رویکرد دیگری ادامه می‌دهم. این نوشته آغازی بود بر بحثی مفصل‌تر درباره اینکه چطور اشتراک گذاری بیش از حد اطلاعات (از طریق اشتراک گذاری وضعیت و اوضاع و احوال در توییتر و فیس بوک تا همین موقعیت جغرافیایی در Buzz و سرویس‌های مبتنی بر موقعیت مکانی) می‌تواند تهدید کننده حریم خصوصی و اطلاعات شخصی افراد باشد.

همراه باشید…

Timeline‌ توییتر در جستجوی گوگل

قبلاً در مورد جستجوی اجتماعی گوگل نوشته بودم، سرویس جستجو در نتایج زنده و بلادرنگ (realtime) گوگل اکنون نتایج را بر اساس Timeline توییتر نیز به شما نشان می‌دهد. گوگل که به منظور دسترسی به تمام داده‌های توییتر قراردادی با این شرکت بسته است، معتقد است با این کار می‌تواند نتایج زنده بهتر و ارزشمندتری درباره موضوعات مورد جستجوی کاربران ارائه کند. به عنوان مثال نتایجی که گوگل برای جستجوی کلمه "فوتبال" در این سرویس ارائه می‌دهد را مشاهده کنید.

Follow Finder

یکی دیگر از سرویس‌های جدید مرتبط با توییتر که توسط آزمایشگاه‌های گوگل عرضه شده، Follow Finder است. Follow Finder‌ با تحلیل گراف اجتماعی کاربران در گوگل، کاربرانی که ممکن است به دنبال کردن توییت‌های آن‌ها علاقمند باشید را به شما پیشنهاد می‌کند.

چرا فروم‌ها به ابزاری قدیمی برای نشر محتوا تبدیل شده‌اند؟

What’s happening

همان‌طور که در این نوشته به درستی مطرح شده:

سایت‌های مثل توییتر و فرندفید بیشتر برای به اشتراک‌گذاری رویدادها و فعالیت‌های در لحظه هستند

اگر بخواهیم موضوع جالب یا خبری را منتشر کنیم از فروم استفاده می‌کنیم یا از یک سرویس وب ۲؟

چه نرم‌افزارهایی را می‌توان جایگزین فروم کرد؟سایت‌های وب ۲ قابلیت‌هایی را در اختیار ما می‌گذارند که نشر و بازنشر محتوا در مقیاس وسیع را بسیار ساده می‌کند. در حالی که انتشار یک خبر در یک فروم ممکن است بعد از مدتی در میان thread های دیگر دفن شود و از طرفی تنها در معرض دید تعداد محدودی کاربران یا اعضای آن فروم قرار می‌گیرد، قابلیت بازنشری اطلاعات چه در سایت‌های وب ۲، چه در RSS Reader ها حداقل در تئوری امکان مشاهده آن را برای همه کاربران آنلاین فراهم می‌کند.

توسعه دانش

برای داشتن یک سایت که قرار است محتوایی نظیر مقالات یا توضیحاتی درباره یک موضوع خاص را ارائه کند از چه نرم‌افزاری استفاده می‌کنید؟ فروم یا ویکی؟ ویکی ابزار توسعه و انتقال دانش است، ابزاری که باز به دلیل استفاده از قدرت مشارکت عموم کاربران توانسته ما را از نرم‌افزارهای وب ۱ که برای کاربرد مشابه استفاده می‌شدند بی‌نیاز کند.

نمایش اطلاعات مرتبط

سایت‌های وب ۲ به واسطه فاکتورهایی نظیر تگ یا کلمات کلیدی قادر یا جستجوهای ذخیره شده و … قادر هستند اطلاعات مرتبط یک موضوع را به شما نمایش دهند. تصور کنید اگر قرار بود اشتراک ویدئو به جای یوتیوب در یک فروم انجام شود، جستجو درباره یک ویدئو خاص در یوتیوب یا مشاهده یک ویدئو پایان حضور ما در یوتیوب نیست. ما اغلب ویدئوهای مرتبط را‌ چک می‌کنیم، در مورد Video Response ها یا ویدئوهای جدید یک کانال که عضوش شده‌ایم هم همین است. ابزارهای وب ۲ ما را به تولید و مصرف بیشتر محتوا عادت می‌دهند و به تدریج آن را به یک نیاز تبدیل می‌کنند، نیازی که دیگر توسط فروم‌ها و دیگر نرم‌افزارهای مشابه وب ۱ پاسخ داده نمی‌شود. در مورد مزایا و معایب این عادات بیشتر صحبت خواهیم کرد.

دلایل قدیمی شدن مدل کاری فروم‌ها به موارد مطرح شده محدود نیستند، این‌ها شاید مهترین دلایل باشند. امیدوارم با وارد شدن دیگران در این گفت‌و گوها نتایج بهتری بگیریم.

چه نرم‌افزارهایی را می‌توان جایگزین فروم کرد؟

آیا از فرندفید یا فیس بوک یا توییتر می‌توان به عنوان جایگزین فروم‌ها استفاده کرد؟ در مورد کاربرد نشر محتوا جواب مثبت است، اما اگر هدف کاربرد Q&A باشد خیر.

در سال‌های اخیر ایده‌های بهتری برای جایگزینی فروم‌ها به عنوان سایت‌های پرسش و پاسخ جدید مطرح شده است. درباره Stack Overflow و روش کار آن قبلاً نوشته‌ام و توصیه می‌کنم اگر به این مبحث علاقمند هستید آن را حتماً مطالعه کنید، البته راه برای صحبت در مورد تفاوت‌های عناصر مشترک (مثل تفاوت badge ها و سیستم ranking فروم‌ها) هم باز است. طراحی و روش کار Stack Overflow چنان کارا بوده که حتی گوگل هم برای توسعه دهندگان آندروئید از آن به عنوان سایت رسمی پرسش و پاسخ استفاده می‌کند.

سرویس‌های جدیدی نظیر Aardvark هم هستند که به موقع درباره‌شان خواهم نوشت. جایگزینی فروم مبحث بسیار جدی برای آینده وب و جستجو در وب است. برای اجتناب از پراکندگی و همین طور طولانی شدن بحث، صحبت درباره جایگزین‌های فروم را به زمانی دیگر و بعد از مشخص شدن نتایج صحبت‌های وبلاگی درباره فروم‌ها موکول می‌کنم.

فروم چه کاربردی دارد؟
دو کاربرد اساسی برای یک نرم‌افزار فروم متصور است: ۱-استفاده به عنوان یک نرم‌افزار پرسش و پاسخ (Q&A) و ۲-استفاده برای نشر محتوا اعم از مطالب جالب و اخبار و …

در ایران کاربرد اغلب فروم‌ها منحصر به قابلیت اول است، یعنی سایت‌هایی که برای پرسش و پاسخ ایجاد شده‌اند. اجازه بدهید با هم نگاهی داشته باشیم به مسائلی که دید فرومی به پرسش و پاسخ برای کاربران ایجاد می‌کند.

چرا فروم‌ها به ابزاری قدیمی برای پرسش و پاسخ تبدیل شده‌اند؟

عضوگیری و مشارکت کاربران

اغلب فروم‌ها امکاناتی را در اختیار مدیران قرار می‌دهند تا قابلیت‌های مختلف مثل لینک‌ها یا فایل‌ها را از دید کاربرانی که عضو سایت نیستند (anonymous users) پنهان کنند. در واقع یکی از روش‌های عضوگیری کاربران در فروم‌ها محروم کردن آن‌ها از مشاهده لینک یا فایل‌ها یا حتی thread هاست! تا به حال چند بار برایتان پیش آمده است که برای دیدن یک و فقط یک موضوع یا لینک مجبور به عضویت در فرومی شده‌اید و دیگر هم به آن سر نزده‌اید؟

امروز دنیای وب تغییر کرده است، دسترسی سریع و آزاد به اطلاعات شرط اصلی حضور و دوام سایت‌هاست. اگر می‌بینیم سایت‌هایی نظیر فروم هنوز هم در ایران با اقبال کاربران مواجهند به دلیل حرکت کند ما به سوی وب ۲ است. از طرفی مشارکت کاربران زیر ذره‌بین مدیران، یک مدل قدیمی برای کنترل نشر محتواست. این مدل یادآور دوران قبل از وبلاگ‌هاست، زمانی که سایت‌ها عموماً توسط عده‌ای به عنوان مدیر/سردبیر به روز می‌شدند و دیگر کاربران تنها جنبه مصرف کننده داشتند. امروز هر کاربر همزمان می‌تواند نقش تولید‌کننده/مصرف کننده/کنترل کننده اطلاعات را داشته باشد. آقای مهرانی در بازنگری مفاهیم وب ۲ این موضوع را این‌طور بیان کردند:

یکی از پایه ای ترین مفاهیمی که وب۲ بر آن تاکید دارد، قدرت بخشیدن به افراد است. یعنی بجای اینکه سیستمها بصورت متمرکز مدیریت شوند و یک یا چند نفر سیاست گذاری باشند یا تولید محتوا کنند و بازدیدکننده ها فقط وظیفه بازدید را داشته باشند، این سیستمها امکاناتی را در اختیار افراد قرار می دهند تا بوسیله این امکانات آنها قدرت تولید محتوا یا مشارکت در تولید محتوا را بدست آورند. این جنبه Social وب ۲ است: قدرت بخشیدن به افراد برای مشارکت در فعالیتها. عمده سایتها مثل فیس بوک، توییتر، گوگل ویو، گوگل رید و یا سایتها اشتراک لینک و … بر همین مبنا فعالیت می کنند.

جستجو و طبقه بندی اطلاعات

آیا دسته بندی اطلاعات به جستجو و طبقه بندی بهتر آن‌ها کمک می‌کند؟ پاسخ همیشه مثبت نیست. برای اینکه به جواب بهتری برای این سوال برسیم باید به دلیل رشد سریع طبقه‌بندی اطلاعات بر مبنای تگ نگاه کنیم. تگ‌ها یا برچسب‌ها به این دلیل به وجود آمدند که ما را از شر دسته‌بندی‌های fix ایجاد شده توسط طراحان/مدیران سیستم نجات بدهند. با رشد وبلاگ‌ها و سایت‌های اشتراک گذاری (لینک، متن، صدا، ویدئو) حجم اطلاعات وب به سرعت گسترش پیدا کرد. دسته‌بندی‌ ایجاد شده توسط طراح/مدیر یک سیستم کلی و محدود است، در حالی که طبقه‌بندی اطلاعات بر اساس تگ، جزئی و نامحدود.

دسته‌بندی اطلاعات در سایت‌های وب ۲ بر اساس تگ‌های تعریف شده توسط خود کاربران انجام می‌شود، نه صرفاً تعداد محدودی دسته‌بندی از قبل تعریف شده، این قابلیت علاوه بر بهبود امکان جستجوپذیری اطلاعات به کاربران کمک می‌کند تا یک دید شخصی و سفارشی شده به اطلاعات داشته باشند. در واقع وقتی یک کاربر به یک سایت وب ۲ وارد می‌شود چون از قبل تگ‌های مورد علاقه‌اش را مشخص کرده و همچنین با استفاده از قابلیت‌های شبکه اجتماعی دوستانش را نیز اضافه کرده، می‌تواند به راحتی اطلاعاتی را ببیند که می‌خواهد ببیند و در میان انبوه اطلاعاتی که هر ثانیه بیشتر می‌شوند گم نخواهد شد.

دسترسی به اطلاعات

دسترسی به اطلاعات را از دو جنبه می‌توان بررسی کرد: موتورهای جستجو و دید کاربر. از دید موتورهای جستجو، جستجوی Social‌ یعنی جستجو در میان سایت‌ها و محتوای ایجاد شده در وب ۲ و همچنین محتوای ایجاد شده در بین دوستان یک فرد اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. پیشتر درباره Google Social Search‌ نوشته‌ام. جدا از اینکه اطلاعاتی که در فروم‌ها با استفاده از قابلیت‌های مدیران فروم از دید کاربران غیرعضو پنهان می‌شوند چقدر در دید موتورهای جستجو هستند، باید پذیرفت که ارزش محتوای وب ۲ (به دلیل بیشتر بودن و همچنین جستجوپذیری بهتر و قابلیت انطباق بیشتر بر خواسته کاربران به دلیل فاکتورهایی نظیر تگ، reshare، like و …) روز به روز بیشتر می‌شود. البته ارزش بیشتر محتوای تولید شده در سایت‌های وب ۲ لزوماً خوب نیست، در این مورد نگاه کنید به مشکل جستجو و محتوای کم ارزش وب ۲.

اما دسترسی به اطلاعات از دید کاربر، یکی از مهمترین دلایلی که طرفداران فروم‌ها بر کارایی نرم‌افزارهای فروم دارند این است که در فروم‌ها به راحتی و به سرعت جواب سوالات تخصصی را پیدا می‌کنیم. این جمله را این‌طور باید تصحیح کرد: چون نمی‌دانیم که چطور به راحتی و به سرعت جواب سوالات تخصصی را پیدا کنیم دست به دامان فروم‌ها می‌شویم.

برای یک نفر که در یک فروم یا هر نرم افزار دیگری سوالی مطرح می‌کند چیزی مهمتر از جواب سریع و دقیق نیست. حتماً برای شما هم پیش آمده که دنبال پاسخ سوالی به یک فروم رسیده‌اید و مشاهده کردید که یک نفر سوال شما را قبلاً در این فروم مطرح کرده، ولی چطور باید بهترین جواب را از بین ۲۰ صفحه جواب پیدا کرد؟ اصلاً چطور می‌فهمیم که یک سوال مطرح شده در فروم به جواب رسیده یا نه؟ نحوه جستجو برای جواب خطی است، یعنی باید تک تک پاسخ‌ها را بخوانید و آن‌قدر جلو بروید تا به جواب خود برسید!

در دید وب ۲، اگر قرار است که یک سایت Q&A داشته باشیم، این قابلیت را به کاربران می‌دهیم که به سوال‌ها و جواب‌ها رای بدهند، به این ترتیب ضمن شریک کردن کاربران در کنترل محتوا، سوالات و جواب‌های پر اهمیت را جدا کرده‌ایم. از طرفی به کسی که سوال را مطرح کرده این امکان را می‌دهیم تا بهترین جواب را مشخص کند. به این ترتیب وقتی یک کاربر دیگر برای مشاهده سوال و جواب پیرامون یک موضوع خاص به سایت وب ۲ ای ما می‌آید، علاوه بر اینکه به جواب رسیدن یا نرسیدن سوال کاملاً مشخص است، در همان صفحه اول و بلافاصله بعد از سوال می‌تواند بهترین جواب مشخص شده یا جواب‌هایی که از دید دیگر کاربران بهتر بودند را ببیند و لازم نیست ده‌ها پاسخ عمدتاً بی‌ربط و غیرمفید را بخواند.

از طرفی در این سیستم‌ها جواب و کامنت دو مفهوم جدا از هم هستند، در واقع reply‌های یک سوال یا جواب هستند یا کامنت (نظر یا سوال دیگری برای روشن شدن موضوع)، به این ترتیب و با کمک کنترل و مشارکت کاربران، این اطمینان وجود دارد که در یک موضوع خاص فقط سوال و جواب‌ها که اهمیت دارند را می‌بینیم نه حال و احوال پرسی و تشکر کاربران از هم برای پاسخ به یک سوال!

ادامه دارد….