قبلاً وقتی درباره رویدادنگار صحبت می‌کردم از یکی از مسائلی که هر روز باهاش روبرو بودم گفتم:

یکی از مسائلی که همیشه و به خصوص در این چند سال اخیر با آن روبرو بودم، فراموشی بعضی از کارها/قول و قرارهای روزانه بود. برای حل این مساله راه‌های مختلفی را امتحان کردم. از To Do های کامپیوتری تا ایمیل‌های یادآوری به خودم و نوشتن در دفترچه یادداشت. جالب بود که گاهی چک کردن این یادآورها را هم فراموش می‌کردم!

تا حالا به این فکر کردید که با استفاده از تقویم‌های دیجیتال تا چه اندازه می‌تونید کارهاتون رو منظم کنید و از فراموش شدن قرارها و کارهایی که باید انجام بدید جلوگیری کنید. اگر شما هم مثل من با فراموشی کارها و قول و قرارهاتون روبرو هستید شاید تقویم‌های دیجیتال بتوانند کمک کنند. به خصوص که امروزه با کامپیوتر و موبایل و اینترنت بیشتر از سررسیدها سر و کار داریم.

تقویم دسکتاپ

خب من از Outlook مایکروسافت استفاده می‌کنم که نرم‌افزار خوب و کاملی هست. برای اینکه تقویم شمسی رو در Outlook‌ داشته باشید می‌تونید از نرم افزار پرنیان که رایگان هست استفاده کنید. این نرم‌افزار هم برای نسخه ۲۰۰۷ و هم برای نسخه ۲۰۱۰ کار می‌کنه.

تقویم موبایل

همه گوشی‌های امروزی تقویم و امکان ست کردن رویدادها و قرارها و کارها رو دارند. حتی گوشی‌های قدیمی هم چنین امکاناتی رو داشتند!  اگر نگران فارسی بودن تقویم هستید می‌تونید به کمک برنامه جاوایی کوچکی که نوشتم به تقویم گوشی‌تون رویدادهایی با تاریخ شمسی اضافه کنید یا از برنامه نگار که قبلاً معرفی کردم استفاده کنید.

تقویم آنلاین

تقویم گوگل انتخاب و پیشنهاد من هست. ساده و سریع مثل همه محصولات وبی دیگه گوگل، می‌تونید قرارها و رویدادها رو مشخص کنید و براشون reminder ایمیلی هم ست کنید. برای استفاده از تقویم شمسی هم می‌تونید پاسخ‌های سوالی درباره نحوه اضافه کردن تقویم شمسی به Google Calendar رو در داناترین بخونید.

هماهنگ سازی اطلاعات تقویم‌های دیجیتال

اغلب گوشی‌های تلفن همراه نرم‌افزارهایی دارند که به کمک اون‌ها می‌توانید کار Sync بین تقویم گوشی و تقویم دسکتاپ (مثل Outlook) رو انجام بدید. گوگل یک برنامه کوچک ارائه داده که می‌تونه اطلاعات Outlook رو با Google Calendar هماهنگ کنه، توضیحات بیشتر رو اینجا می‌تونید ببینید.
نتیجه: توی Outlook تقویم شمسی دارید، آخر هر هفته برنامه‌های هفته بعدتون رو وارد کنید، بعد به کمک نرم‌افزارهای لازم اطلاعات رو بین تقویم موبایل و تقویم آنلاینتون sync کنید. Reminder های لازم رو هم که ست کرده باشید امکان نداره کاری یا قراری رو فراموش کنید. هر زمان هم که در یکی از این تقویم‌ها رویدادی رو وارد می‌کنید به راحتی می‌تونید اطلاعات رو خیلی ساده و سریع sync کنید.

پ.ن: نسخه آزمایشی داناترین مدتی هست راه افتاده، درباره‌اش خواهم نوشت.

نوشته قبلی‌ام درباره تولید محتوا در وبلاگستان واکنش‌های مختلفی داشت. در اون نوشته گفتم:

وبلاگ‌های مینیمال یا وبلاگ‌نویس‌های مینیمال ذاتاً بد نیستند اما ذائقه مصرف کنندگان محتوای فارسی رو به شکل بدی تغییر دادند، درست مثل فست فودها.

خب بیایید کمی درباره فست فودهای وبلاگستان حرف بزنیم. اما قبل از شروع اشاره کوتاهی داشته باشم به توزیع محتوا در وبلاگستان که در کوتاه مدت می‌تونه تاثیر مثبتی در رشد تولید محتوا داشته باشه.

چند سال قبل، وقتی هنوز سایت‌های به اشتراک گذاری لینک و مفاهیم مثل like و share وجود نداشتند، وبلاگ‌ها از طریق تشکیل حلقه‌های وبلاگی و لینک دادن به هم به دیده شدن و خوانده شدن هم کمک می‌کردند. اون زمان هنوز تعداد وبلاگ‌ها خیلی زیاد نبود. وقتی تعداد وبلاگ‌ها زیاد شد، تعداد محتوای ایجاد شده در روز هم زیاد شد. بعد شروع کردیم به مشترک شدن feed وبلاگ‌ها. اینکه می‌خواستیم هیچ مطلبی رو از دست ندیم نتیجه عکس داد و منجر به سطحی خوانی مطالب شد! در حالی که ما هر روز باید تعداد زیادی مطلب rss ای رو مرور می‌کردیم و دنبال راهی بودیم که بهترین‌هاش رو یک جا ببینیم، سایت‌های اشتراک گذاری لینک مثل بالاترین ظهور کردند. گرچه چند سایت مشابه بالاترین به وجود آمدند اما واقعیت این است که هیچ کدام  به موقعیت و گستردگی کاربری و کاربردی بالاترین نرسیدند.

یک مقایسه ساده

یک پزشک و مملکته داریم، هر دو وبلاگ‌های مشهوری هستند. نگاهی داشته باشیم به وضعیت توزیع محتوای این دو وبلاگ. برای بعضی از آمارهای اینجا از لایک خور استفاده کردم. یک پزشک اخیراً ۵ ساله شده، در این ۵ سال بیش از ۲۱۰۰ مطلب در یک پزشک منتشر شده، مملکته تقریباً ۶۰۰ مطلب دارد. مجموع کلمات تمام ۶۰۰ مطلب نوشته شده در مملکته شاید به اندازه چند تا پست یک پزشک هم نباشد اما همین ۶۰۰ مطلب در طول کمتر از یک سال بیش از ۱۱۵ هزار لایک خورده اند، یک پزشک اما برای بیش از ۲۰۰۰ نوشته‌ای که در طول ۵ سال نوشته است کمی بیش از ۳۱ هزار لایک داشته (البته در طول مدت شمارش لایک توسط لایک خور). در خصوص Share هم گمان می‌کنم اوضاع به همین ترتیب باشد.

جدول قو لایک خور که نمایش دهنده نسبت لایک به پست است به تنهایی گویاست: یک پزشک در رده ۲۵ ام قرار دارد، خودتان می‌توانید بررسی کنید که از ۲۴ وبلاگ اول این جدول چند تا در سبک مینیمال هستند.

نتیجه؟ مینیمال یک خطی که برای خواندن و فهمیدنش به وقت و انرژی و مغز زیادی نیاز نیست، مشتری بیشتری نسبت به نوشته طولانی مثل این دارد.

راه حل چیست؟

سلمان در نوشته‌ای به درستی از غول‌ها و بچه غول‌ها یاد کرده، برای حمایت از بچه‌های Old School باید به سراغ سایت‌های اشتراک لینک رفت. در واقع چیزی که به تولید محتوا کمک زیادی می‌کند توزیع مناسب محتوای خوب است. فکر می‌کنید وبلاگ‌نویسی که برای هر نوشته‌اش زمان زیادی صرف می‌کند اما بازدید کننده و بازخورد مناسب دریافت نمی‌کند تا چه زمانی می‌تواند به تولید محتوا به این شکل ادامه دهد؟ 

این روزها سایت دیگ نسخه جدیدی را معرفی کرده است. یکی از ویژگی‌های این نسخه جدید My News است، جایی که کاربران دیگ می‌توانند مشترک منابع خبری مختلف (اعم از سایت‌های خبری، وبلاگ‌ها و حتی اشخاص) شوند و یک view‌ سفارشی از محتوای مورد علاقه خود داشته باشند. تصور کنید یک وبلاگ ساده که تازه هم کارش را شروع کرده و مطالب خوبی دارد چقدر سریع می‌تواند در این فضا شناخته شود. به نظرم وقت آن رسیده که به شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های اشتراک لینک با دیدی فراتر از دید سرگرمی یا مسائل سیاسی نگاه کنیم.

دوباره حلقه‌های وبلاگی (نه با دید مافیایی) ایجاد کنیم و تولید کننده‌های محتوای خوب را به هر شکلی که می‌توانیم حمایت کنیم، سایت‌های اشتراک لینک با ایده‌های جدید ایجاد کنیم. این تنها راه برای احیاء قلب نیمه جان وبلاگستان است.

مدتی است درگوشه و کنار وبلاگستان، نوشته‌هایی درباره سایت البسکو می‌بینیم که واکنش‌های مختلفی هم داشته. در این نوشته سعی می‌کنم کمی درباره این سایت و تاثیری که می‌تونه بر فضای آی تی و تجارت الکترونیک داشته باشه صحبت کنم.

فروشگاه الکترونیک در ایران: سراب یا واقعیت؟

چند سال پیش که روش ارسال از طریق پست و پرداخت غیرآنلاین ایجاد شد، خیلی سریع فضای وب پر شد از فروشگاه‌های الکترونیک. اغلب این فروشگاه‌ها مختص یک رده محصول (مثلاً کتاب، سی دی یا لوازم کامپیوتر) بودند. بعضی از اون‌ها موفق شدند بازار خودشون رو پیدا کنند و کسب و کاری بر مبنای فروش آنلاین داشته باشند اما بیشتر این فروشگاه‌ها که قارچ گونه رشد کرده بودند بعد از مدتی دیگه کارشون رو ادامه نمی‌دادند.

شاید یکی از مزایایی که خیلی‌ها رو به فکر استفاده از فروش آنلاین انداخته (به خصوص در حوزه‌هایی مثل فروش نرم‌افزار و بازی) کاهش هزینه‌ها و سهولت فروش به صورت آنلاین و مواردی مثل عدم پرداخت مالیات بوده، به هر حال هرچند هنوز این حوزه برای خیلی‌ها جذاب مونده ولی در عمل تعداد کسانی که در کسب و کار فروش آنلاین موفق بودند تغییری نکرده است. اما با ورود سایت‌هایی مثل البسکو، اتفاقات مثبتی رو پیش بینی می‌کنم که در ادامه توضیح خواهم داد.

البسکو: مرکز خرید اینترنتی

خب در نگاه اول، البسکو یک فروشگاه الکترونیک ساده هست، اما واقعیت اینه که البسکو جزء معدود مراکز خرید اینترنتی در وب فارسی است. البسکو رو میشه آغاز یک راه طولانی در این حوزه دونست. در ایران ما سایت‌هایی نظیر آمازون نداریم که کالاهای مختلف رو به کمک یک شبکه وسیع عرضه کنند و در عین حال خدمات و پشتیبانی مناسب هم ارائه بدهند. البسکو شروعی هست برای مراکز خرید اینترنتی نوین در ایران.

اجازه بدید مثالی بزنم تا این تفاوت رو بهتر حس کنید. در شهرهای بزرگ، خرید همیشه یکی از معضلات بوده، مثلاً برای خرید لباس باید به بخشی از شهر رفت، برای خرید لوازم منزل یا لوازم الکترونیک به بخش دیگری از شهر. اگر ترافیک، هزینه رفت و آمد و زمان رو در نظر بگیریم می‌بینیم که خرید در شهرهای بزرگ تبدیل به یک فاجعه می شه! در چنین شرایطی مراکز خرید چند طبقه که در طبقات مختلفشون کالاها و خدمات مختلف رو ارائه می‌دهند با استقبال روبرو میشه، البسکو هم چنین ایده‌ای رو در فضای مجازی پیاده کرده. اینکه شما در این فروشگاه لوازم خانه، کتاب، پوشاک، لوازم الکترونیک، گل و هدیه می‌تونید بخرید و حوزه کاری سایت منحصر به فروش یک نوع کالا/خدمات خاصی نیست آغاز راه مراکز خرید اینترنتی است: جایی که می‌تونید آنچه که نیاز دارید رو آنلاین تهیه کنید.

در این بازارهای بزرگ (چه مجازی و چه حقیقی)، صرف ارائه کالا باعث جذب مشتری نمی‌شه. مثلاً امکان مرجوع کردن یا تعویض کالای خریداری شده رو در نظر بگیرید. وقتی یک بازار رقابتی وجود داشته باشه، فعالین بازار علاوه بر فاکتورهای مثل کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت سعی می‌کنند با ارائه خدماتی مثل امکان تعویض کالا، سهم بیشتری از بازار رو کسب کنند. در فروش آنلاین هم چنین مساله‌ای وجود داره. البسکو با ارائه این خدمات در واقع به مشتریانش کمک می‌کنه تا اگر از کالای خریداری شده راضی نبودند به سادگی با تکمیل و ارسال یک فرم، اون کالا رو مرجوع یا تعویض کنند.

در البسکو امکان ارسال از طریق پیک و پست پیشتاز و DHL وجود داره که اغلب فروشگاه‌ها می‌توانند چنین خدماتی را ارائه بدند اما البسکو برای خریدهای بیشتر از ۳۰ هزار تومان هزینه ارسال دریافت نمی‌کنه.

امنیت خرید، به خصوص در خرید آنلاین، از دیگر عوامل موفق بودن یک تجربه خرید آنلاین هست که البسکو با استفاده از گواهی دیجیتالی اون رو تضمین کرده. کار با سایت و خرید از اون هم بسیار ساده و سریع هست.

تبلیغات در وبلاگستان و فرهنگ سازی برای نقد

اینکه نوشته‌هایی در جهت تبلیغ یک سایت/کالا/سرویس نوشته شود به خودی خود بد نیست، اتفاقاً به نظر من هوشمندی صاحب سایت/کالا/سرویس را می‌رساند که برای معرفی آنچه که دارد از توان وبلاگستان بهره بگیرد. اما باید به نظرم این گونه نوشته‌ها بیشتر به سمت review پیش برود تا اینکه صرفاً تبلیغ محض باشد. مقایسه انجام شود، نکات قوت و ضعف منصفانه بیان شود، از تجربیات شخصی حرف زده بشود. در چنین فضایی است که همه برنده می‌شوند: هم کسی که محصولی برای ارائه دارد، هم کسی که review می‌نویسد و هم کاربری که می‌خواهد انتخاب کند.

البسکو علاوه بر اینکه در بحث مراکز خرید پیشتاز بوده، به خاطر نوع نگاه مثبتی که به تبلیغات در اینترنت داشته است به نظر من شایسته تقدیر است. حمایت از وبلاگ‌نویسان و جشنواره وب ایران نمونه‌ای از اعتقاد به تاثیرگذاری اینترنت است. در این مورد در نوشته‌ای دیگر صحبت خواهیم کرد.

خلاصه ماجرا:

خوب: بچه‌های Old School، کسانی که وقت می‌گذارند تا یک مطلب خوب رو آماده کنند، همیشه مطالبشون original نیست، اما حتی در مطالب ترجمه‌ای یا گردآوری شده از منابع مختلف هم، امانتدار و در عین حال دقیق و خلاق هستند. کار ارزشمند این گروه تولید محتوای ماندگار برای وب فارسی هست.

بد: بچه‌های New School: مینیمال نویس‌ها. وبلاگ‌های مینیمال یا وبلاگ‌نویس‌های مینیمال ذاتاً بد نیستند اما ذائقه مصرف کنندگان محتوای فارسی رو به شکل بدی تغییر دادند، درست مثل فست فودها.

زشت: دار و دسته‌های وبلاگی: همه کسانی که به نوعی ترافیک وبلاگستان رو به هر شکلی از جایی که باید باشه به جایی که نباید باشه هدایت می‌کنند. مثل سایت‌های اسپم یا وبلاگ‌های کپی کار که باعث می‌شوند انگیزه کار و تولید محتوا در فضای وب فارسی برای کسانی که زحمت می‌کشند ولی دیده/خوانده نمی‌شوند کم بشه.

اما اصل ماجرا:

این روزها به خاطر مشغله کاری کمتر فرصت نوشتن پیدا می‌کنم، اما خوندن نوشته ژانرهای بلاگ نویسی ما باعث شد کمی وقت بگذارم و درباره یک موضوع مهم که مدت‌هاست می‌خوام در موردش صحبت کنم بنویسم: تولید محتوا.

قبل از صحبت درباره تولید محتوا اجازه بدید کمی درباره تاریخچه وبلاگ‌ها صحبت کنم.

اولین نسل وبلاگ‌نویس‌های ایرانی کسانی مثل سلمان جریری، حسین درخشان، صنم دولتشاهی (خورشید خانوم) و … به معنای واقعی تولیدکننده محتوا برای وبلاگستان فارسی بودند. اون زمان (تقریباً ۹ سال پیش) تعداد وبلاگ‌های فارسی کم بود و به دلیل نبود سرویس‌دهنده وبلاگ فارسی و دانش کم، بیشتر کاربران اینترنت ترجیح می‌داند مطالب خوب وبلاگ‌های نسل اول رو بخونن تا اینکه خودشون وبلاگ داشته باشند. راهنمای ساخت وبلاگ که حسین درخشان در وبلاگ خودش قرار داد و در چند روزنامه و مجله چاپ کرد و همینطور ظهور پرشین بلاگ و بعدها بلاگفا و ده‌ها سرویس‌دهنده ریز و درشت دیگه منجر به رشد انفجاری تعداد وبلاگ‌ها شد به طوری که لااقل از نظر کمی ایران رو در لیست کشورهای با بیشترین تعداد وبلاگ‌نویس قرار داد.

نسل دوم وبلاگ‌نویس‌ها که از سرویس‌دهنده‌های رایگان شروع کردند و بعضی از آن‌ها در سایت‌های شخصی ادامه دادند در واقع پرچم تولید محتوا رو از نسل اول گرفته بودند. امروز تعداد بسیار اندکی از وبلاگ‌نویسان نسل اول و دوم هنوز در حال وبلاگ‌نویسی هستند. نسل دوم هم علاوه بر تولید محتوا، توی وبلاگ‌هاشون چیزی داشتند به اسم لینک‌دونی (جد سایت‌هایی نظیر del.icio.us) که توی اون لینک‌های خوبی که در سایت‌ها و وبلاگ‌های دیگه پیدا می‌کردند رو قرار می‌دادند. این اولین جرقه‌های به اشتراک گذاری محتوا بود، زمانی که هنوز به اشتراک گذاری محتوا در گودر و فیس بوک و این‌ها مطرح نبود.

چند سالی است که در غیاب اغلب افراد مهم نسل اول و دوم وبلاگ‌نویسان، نسل سومی در حال کار بر تولید محتوا در وبلاگستان فارسی است. نسلی که یاد گرفته Share کنه، Like بزنه ولی علاقه‌ای به تولید محتوا نداره! نسلی که حتی علاقه‌ای به مصرف محتوا هم نداره به خصوص اگر اون محتوا (مثل همین نوشته) بلند باشه. این چیزی هست که قبلاً درباره زمینه بروزش در قالب آسیب‌های وب ۲ ای کمی صحبت کردم اینجا و اینجا و اینجا. علاوه بر مواردی که اشاره کردم، این نسل کاربرد شبکه‌های اجتماعی رو هم بر اساس سلیقه خودش تعریف می‌کنه. در این رابطه خوندن گودر با طعم ایرانی، صفحه نیازمندی‌های ملت خالی از لطف نیست.

در چنین شرایطی با اضافه کردن فیلترینگ نه تنها نمیشه امیدی به رشد تولید محتوا در فضای وب فارسی داشت، بلکه باید شاهد افت کیفی و کمی محتوای فارسی وب باشیم.این مقدمات رو داشته باشید تا برسیم به صحبت درباره راه حل‌های تولید محتوا به خصوص در زمینه مورد علاقه‌ام یعنی فناوری اطلاعات.

ادامه دارد…

قبلاً در نوشته‌ای درباره محاسبات ابری گفته بودم:

شما برای اینکه از وسایل و تجهیزات برقی در خانه یا محل کارتان استفاده کنید لازم نیست یک ژنراتور یا کارخانه برق در خانه‌تان داشته باشید، بلکه به ازای هزینه مشخصی برق را اجاره می‌کنید. حالا اگر مصارف برقی شما بیشتر و متفاوت‌‌تر باشند مثلاً‌ می‌روید و از خدمات برق صنعتی استفاده می‌کنید.

در محاسبات ابری هم شرکت‌ها و سازمان‌ها و افراد دیگر برای نرم‌افزار، سخت‌افزار یا شبکه پولی پرداخت نمی‌کنند، بلکه توان محاسباتی و سرویس‌های نرم‌افزاری مورد نیازشان را خریداری می‌کنند. این ایده در واقع صرفه‌جویی بزرگ و بهره‌وری زیادی در منابع IT  را به همراه خواهد داشت.

حالا که قرار است پردازش برنامه‌های کامپیوتری روی اینترنت باشد چرا برنامه‌نویسی روی اینترنت نباشد؟ خب این ایده ما رو به IDE های آنلاین می‌رسونه: سایت‌هایی که می‌توانید به کمکشون آنلاین برنامه نویسی کنید، برنامه‌هاتون رو کامپایل و دیباگ و تست کنید و بالاخره اون‌ها رو برای اجرا با دیگران به اشتراک بگذارید.

یکی از سایت‌های جالبی که توی این حوزه بهش برخورد کردم سایت CodeRun هستش. به کمک این سایت می‌توانید پروژه‌هایی با زبان‌های  C#.NET‌ و PHP و JavaScript ایجاد کنید. محیط سایت بسیار شبیه محیط IDE های برنامه‌نویسی نظیر Visual Studio هستش و شما امکان watch کردن متغیرها و دیباگ رو هم دارید، ساختار Solution و Project ها درست مثل ویژوال استودیو هست و قابلیت‌هایی نظیر Syntax Highlight و Intellisense به خوانایی و راحتی کدنویسی کمک می‌کنه.نمونه دیگه‌ای از این سایت‌ها kodingen هستش که اون هم امکان توسعه نرم‌افزاری ابری (Cloud Software Development) رو میده. 

حالا با دیدن این سایت‌ها و دیگر سرویس‌های ابری احتمالاً متوجه شدید که چرا سیستم عامل گوگل در قالب یک browser بود. در واقع وقتی همه پردازش‌ها در محیطی غیر از سخت افزار محلی انجام میشه، نیازی به صرف هزینه برای خرید سخت افزار و نرم افزار نیست. حتی ذخیره سازی اطلاعات هم روی یک بستر ابری هست و بنابراین نگرانی از خراب یا حذف شدن اتفاقی اطلاعات نیست. در چنین شرایطی سیستم عامل تبدیل به یک رابط برای اتصال به اینترنت میشه و خب این یعنی زمان بوت چند ثانیه‌ای، سرعت و پایداری بالا و ده‌ها مزیت دیگه که در موردشون خواهم نوشت.