تاریخچه

وقتی نخستین گروه از وبلاگ‌نویس‌ها در فضای وب فارسی شروع به نوشتن کردند کم کم حلقه‌های وبلاگی درست شد که بعضی از آن‌ها مدت‌ها به فعالیت مشغول بودند. این حلقه‌ها که در این یادداشت، تحت عنوان مافیا معرفی می‌شوند، با گسترش فضای وبلاگستان و ورود آدم‌های بیشتر به عرصه تولید محتوا نقش پررنگ‌تری پیدا کردند.

مدت‌ها پیش از بالاترین، وب سایت‌هایی مثل صبحانه و هفتان بودند که در توزیع محتوا نقش زیادی داشتند. این‌ها سایت‌هایی بودند که محتوای وارد شده (لینک) به شکل مشخص توسط ادیتورها چک و پس از تایید آن‌ها منتشر می‌شد.

درست مثل خانواده‌های مافیایی، سران مافیای وب (در حوزه‌های مختلف حتی مافیای ادبی) به واسطه ارتباطات و سابقه‌شان بازدید و نفوذ زیادی پیدا کردند. یک لینک از یک Boss یا حتی Capo * می‌توانست شهرت و میزان توجه به یک وبلاگ نوپا را یک شبه دگرگون کند.

 

مثل یک فیلم

پدرخوانده یادتان هست؟ وقتی دون کورلئونه می‌گفت:

Some day, and that day may never come, I will call upon you to do a service for me. But until that day, consider this justice a gift on my daughter’s wedding day

خواسته مافیای وب چه بود؟ من فکر می‌کنم این افراد در مرحله اول فقط حلقه‌های دوستی تشکیل داده بودند، نقطه نظرات مشترکی داشتند و بنابراین حول آن حلقه‌هایی برای تبادل نظر و حتی ارتباط ساده و سرگرمی تشکیل دادند.

اما به تدریج این حلقه‌های دوستی کارکرد دیگری هم پیدا کردند: کنترل و انتقال ترافیک وب به وبلاگ/سایت‌های عضو خانواده. جدا از ورود به حوزه توزیع محتوا، حمایت مافیایی از اعضاء خانواده در بحث و جدال‌های وبلاگی که گاه و بیگاه در فضای وبلاگستان رخ می‌داد هم از دیگر کارکردهای مافیای وب بود.

 

مافیای وب در عصر شبکه‌های اجتماعی؟

خب شبکه‌های اجتماعی انحصار این گروه‌های مافیای در حوزه توزیع محتوا را شکستند. مشکل از آنجا شروع شد که به تدریج خانواده‌های مافیایی در شبکه‌های اجتماعی شروع به رشد کردند!

شبکه‌های اجتماعی مثل شمشیر دو لبه بودند، از یک طرف قدرت توزیع را از دست گروه‌های خاص گرفته بودند، از طرف دیگر اینکه base آن‌ها بر گسترش شبکه‌ای دوستان بود، باعث ایجاد حلقه‌های دوستی/مافیایی جدید می‌شدند.

اگر بازخوردهای این مطلب اجازه داد، درباره مافیای وب فارسی بیشتر می‌نویسم. تا آن زمان نوشته‌ شایان شلیله و همینطور نوشته پرهام باغستانی را در خصوص مافیای وب فارسی بخوانید.

*اصطلاحات مافیایی هستند، اینجا را ببینید.

چند ماه پیش از فرصتی برای آی تی ایران گفتم: ساخت یک جامعه آنلاین برای پرسش و پاسخ بر مبنای پلتفرم StackExchange * و از شما خواستم به بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران کمک کنید، استقبال شما کمک کرد تا بتوانیم رشد خوبی در روال پذیرش داشته باشیم ولی مسائلی پیش اومد و اون کار متوقف شد. با پیشنهاد تعدادی از علاقمندان یک سایت clone رو به صورت مستقل ایجاد کردیم، امروز افتخار دارم که شما رو به حضور در نسخه آزمایشی عمومی این سایت دعوت کنم.

داناترین اینجاست

بعد از چند ماه تست خصوصی بتا به کمک دوستان خوبم حالا داناترین اینجاست، نخستین سرویس وب ۲ فارسی برای پرسش و پاسخ، در http://www.danatarin.com آماده برای تست بتا عمومی. در این مرحله عضویت و پرسش و پاسخ کمک می‌کنه تا به milestone بعدی برسیم.

قدم اول: عضو شوید

خیلی ساده و سریع و با امنیت بالا به کمک فناوری OpenID‌ در سایت عضو بشید، ویدئوی زیر روش این کار رو نشون میده. اگر بعد از عضویت در ورود از طریق OpenID مشکلی داشتید می‌توانید از طریق درخواست ورود موقت به سایت وارد بشوید و مساله رو حل کنید. این ویدئو نحوه ورود موقت رو نشون میده.

 

قدم دوم: بپرسید و پاسخ بدهید

بعد از عضویت و ورود به سایت، به راحتی می‌توانید سوال بپرسید. به یاد داشته باشید که پرسش‌ها باید در چارچوب موضوع سایت (فناوری اطلاعات) باشند. دیگران می‌توانند به پرسش شما پاسخ بدهند. این ویدئو نحوه ارسال پرسش جدید رو نشون میده.

قدم سوم: به پرسش‌ها و پاسخ‌ها و نظرات خوب را رای بدهید

با رای دادن به پرسش‌ها می‌توانید پرسش‌های خوب را مشخص کنید، در هر پرسش با رای دادن به پاسخ‌ها می‌توانید پاسخ‌های خوب را انتخاب کنید. همچنین شخصی که سوال پرسیده می‌تونه بهترین جواب رو برای سوال خودش انتخاب کنه، این طوری وقتی یک نفر دیگه پرسش رو می‌بینه به راحتی می‌تونه بهترین جواب‌های ممکن پرسش رو در همون نگاه اول پیدا کنه.

با فعالیت و مشارکت در داناترین، به شما امتیاز و مدال داده میشه، وقتی که امتیازتون به حد مشخصی برسه بعضی قابلیت‌های سرویس برای شما به صورت خودکار unlock می‌شوند، مثلاً می‌توانید مدیر شوید! توضیح بیشتر رو در نوشته‌های دیگه‌ خواهم گفت.

قدم چهارم: معرفی کنید

 داناترین برای اینکه بتونه به حداکثر توانایی خودش در تولید و ارائه محتوای مفید در قالب پرسش و پاسخ برسه به معرفی احتیاج داره، می‌تونید در وبلاگ‌ها، سایت‌های اطلاع رسانی ، شبکه‌های اجتماعی از داناترین حرف بزنید، از تجربه خودتون در داناترین بگید، از کمبودها و ایده‌هایی که برای بهتر شدن کار دارید.

من فکر می‌کنم فایده داناترین و سرویس‌های مشابه پرسش و پاسخ برای وب فارسی اون قدر هست که بخواهیم در معرفی‌اش وقت بگذاریم و سهمی داشته باشیم.

صفحه فیس بوک و کانال ویدئویی داناترین

ویدئوهای معرفی داناترین رو می‌تونید در کانال ویدئویی داناترین یا در صفحه فیس بوک داناترین پیدا کنید. صفحه فیس بوک همچنین اخبار داناترین رو هم تا حدی پوشش میده، می‌توانید با هوادار شدن در صفحه فیس بوک داناترین و share کردن ویدئوها و اخبار داناترین به معرفی این سایت کمک کنید.

پیشنهادات شما

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم، در سایت اگر روی Leave Feedback که در سمت چپ صفحه قرار داره کلیک کنید یک پنجره باز میشه که در اون می‌تونید نظرات و پیشنهادات خودتون رو بنویسید یا از طریق صفحه تماس داناترین مستقیماً اونها رو ارسال کنید.

 

* سایت StackExchange روال پذیرشش رو ادامه داد و الان برای سایتهای در موضوعاتی از ریاضی و دوچرخه سواری گرفته تا الکترونیک و آندروئید سایت‌های زیرمجموعه ایجاد شده. لیست این سایت‌ها رو در این آدرس می‌توانید ببینید.

چند روزی از شروع مرحله دوم (مرحله commit) گذشته و تا حالا ۱۱۰ نفر commit کرده‌اند، اما درصد پیشرفت سایت هنوز ۳ درصد هست. چرا؟

یادتون هست زمانی که درباره سیستم جدید رای گیری می‌گفتم خواستم اگر از فعالین یا افراد با شهرت بالا در سایت Stackoverflow هستید یا چنین افرادی رو می‌شناسید با من تماس بگیرید؟ خب برای مرحله دوم به حمایت افراد فعال در مجموعه سایت‌های StackOverflow، SuperUser,ServerFault نیاز هست.

خب در شروع مرحله commit‌ چند نفر از انگلیسی زبان‌ها که شهرت و امتیاز بالایی در سایتهای مجموعه StackOverflow‌ داشتند از سایت ما حمایت کردند، اما بعد از طرف مسئولین سایت اعلام شد که نباید sympath vote داده بشه، به عبارت بهتر فقط کسانی باید از یک سایت حمایت کنند که واقعاً‌ توانایی کمک و فعالیت در اون سایت رو داشته باشند که مشخصاً افراد انگلیسی زبان در هیچ سایت غیرانگلیسی نمی‌تونن مشارکت داشته باشند. بنابراین افراد انگلیسی زبانی که از سایت حمایت کرده بودند رایشون رو پس گرفتند و میزان پیشرفت سایت هم افت کرد.

با توجه به اینکه نمی‌تونیم حمایت جامعه انگلیسی زبان رو داشته باشیم، روند عبور از مرحله دوم برای ما طولانی تر میشه. متاسفانه تعداد ایرانیان که توی مجموعه سایت‌های StackOverflow‌ فعال باشند زیاد نیست. در واقع بهترین راه اینه که ضمن حمایت به روشهای اشاره شده، افراد در سایت‌های مجموعه StackOverflow هم فعالیت داشته باشند تا امتیازشون بیشتر بشه، کسب امتیاز بیشتر از طریق referral هم امکان پذیر هست که قبلاً توضیح دادم.

بعد از commit

مرحله آخری که بعد از commit‌ هست مرحله بتا هستش. مرحله ای که شامل یک هفته private beta برای کسانی که در مرحله commit اعلام آمادگی کردند و بعد سه ماه public beta برای عموم هست. در public beta خیلی چیزها از جمله مدیران موقت، faq سایت، ساختارش و … توسط رای کاربران هر سایت مشخص می‌شه و در واقع مرحله آخر هست. بعد از beta سایت در دامنه مورد نظر کاربران، در اختیارشون قرار داده میشه.

آینده داناترین

با توجه به اینکه قوانین فعلی عبور از مرحله commit‌ رو برای سایتهای غیرانگلیسی مشکل می‌کنه قصد داشتیم ایمیلی برای مسئولین سایت ارسال کنیم و توش شرایط خودمون رو توضیح بدیم. متن نامه هم آماده شد ولی با مشورت با یکی از دوستان فعلاً ارسالش نخواهیم کرد. روند پذیرش در StackExchange ساده و کوتاه نیست، نیاز به صبر و تلاش و حمایت دائم داره. اگر چنین حمایتی باشه داناترین هم به مجموعه سایت‌های StackExchange‌ اضافه خواهد شد.

در همین حال، عده‌ای از دوستان پیشنهاد دادند که یک clone از StackOverflow ایجاد کنیم که امکان این هم در حال بررسی هست. به هر حال این حرکت جمعی که بدون حمایت شما شکل نمی‌گرفت، همچنان به تلاش و حمایت شما و همه علاقمندان به آی تی نیاز داره. برای تبادل نظر درباره داناترین می‌تونید به موج گوگلی اون مراجعه کنید.

 

مطالب دیگر درباره داناترین
به داناترین، بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران کمک کنید

داناترین: سیستم رای جدید، سوالات غیرمرتبط و باقی قضایا

جام جهانی و کمک‌های شما به داناترین

۶۰ ثانیه برای شرکت در بزرگترین کار گروهی آی تی ایران وقت دارید؟

خلاصه ماجرا

پیرو نوشته قبلی در مورد فراخوان برای بزرگترین حرکت جمعی آی تی و به کمک همه دوستان خوب و علاقمندان آی تی، موفق شدیم مرحله اول پذیرش در Stack Exchage رو در ۲۴ ساعت با موفقیت تمام کنیم. عضوگیری متوقف نشده و هنوز می‌تونید عضو بشید و سوال بپرسید و رای بدید. سیستم رای گیری سایت عوض شده و لازمه که برای انتخاب مجدد سوالات مرتبط و غیر مرتبط رای بدید. همچنین اگر از فعالین یا افراد با شهرت بالا در سایت StackOverflow هستید یا چنین افرادی رو می‌شناسید به کمکتون برای مرحله بعد نیاز داریم. در این مورد با من تماس بگیرید.

پیشنهاد می‌کنم اصل ماجرا رو هم مطالعه کنید.

اصل ماجرا

دیروز یک ایمیل از طرف آقای Robert Cartaino داشتم، ایمیلی که اعلامش امروز در سایت meta هم آمد. موضوع اینه که سیستمی که این یکی دو روز باهاش کار کردیم قراره بوده و هست که به سایت‌های پیشنهادی کمک کنه که مرزهای حوزه فعالیتشون رو مشخص کنند. این کار هم از طریق مشخص شدن ۱۰ سوال نمونه مرتبط و غیرمرتبط انجام میشه. اما به عقیده بسیاری از مسئولین و کاربران سایت، سیستم فعلی نمی‌تونست چندان به مشخص شدن مرزها کمک کنه. بنابراین رای‌های قبلی ریست شدند تا کاربرها بتونن از سیستم رای جدید استفاده کنند.

سیستم رای جدید

در سیستم رای جدید علاوه بر رای مثبت و منفی، رای خنثی هم داریم. حالا به هر سوال می‌تونید سه جور رای بدید: یا یک نمونه عالی برای موضوعات مرتبط (greate on-topic example) یا یک نمونه عالی برای موضوعات غیرمرتبط (great off-topic example) یا یک نمونه نه چندان خوب (not a good example)

البته توجه کنید که هر کاربر می‌تونه فقط ۵ رای نمونه خوب مرتبط و ۵ رای به نمونه خوب غیرمرتبط و ۵۰ رای نمونه نه چندان خوب بده. ضمناً‌ دیگه به سوالات خودتون نمی‌تونید رای بدید.

همچنین هر کاربر فقط ۵ تا سوال می‌تونه بپرسه بنابراین مراقب باشید که چی می‌پرسید و به چی رای می‌دهید. همه این‌ها برای اینه که بتونیم نمونه‌های سوالات مرتبط و غیرمرتبط رو مشخص کنیم تا معلوم بشه روزی که سایت راه اندازی شد انتظار داریم یک کاربر چه جور سوالاتی رو توی سایت ببینه.

انتخاب سوالات غیرمرتبط

یک واقعیت اینه که انتخاب سوالات غیرمرتبط خیلی سخت تر از انتخاب سوالات مرتبط هست. دیروز آقای مهرداد افشاری که از فعالین سایت StackOverflow هستند کامنتی داشتند که توی اون کامنت اشاره شد بود به بعضی سوالات واقعاً غیرمرتبطی که مطرح شدند. تصور اولیه من این و بسیاری کاربران این بود که سوال غیرمرتبط یعنی صرفاً سوالی خارج از آی تی. اجازه بدید موضوع رو با چند مثال روشن کنم:

-نمونه سوال غیرمرتبط خوب

از کجا فیلم جدید هری پاتر رو دانلود کنم؟ این سوال گرچه به اینترنت و دانلود ربط داره ولی دونستن جوابش هیچ تاثیر مثبتی در آی تی نداره بنابراین سوال غیرمرتبط محسوب می‌شه.

-نمونه سوال خیلی غیرمرتبط

پشه‌ها شب‌ها کجا می‌خوابند؟ این طور سوالات که اساساً یا به یک موضوع کاملاً جدا مربوطند یا سوالات غیرجدی هستند بهتره حذف بشن. سوالاتی که جنبه توهین آمیز یا نامناسب دارند رو هم می‌تونید flag بزنید.

-نمونه سوال نه چندان خوب

کی قراره اینجا مدیر بشه؟ این سوالات و سوالات مشابهی درباره اسم سایت و نحوه عملکرد سیستم و امکان فارسی شدنش و … مرتبط به موضوع محسوب می‌شوند ولی مثالهای خوبی برای مشخص شدن مرزهای فعالیت سایت نیستند. به این سوالات می‌تونید رای not a good example بدید.

-نمونه سوال مرتبط که به نظر غیرمرتبط میاد

پیکاسای گوگل آیا آدم رو خل می‌کنه؟ آیا شما هم با دیدن نرم افزارهای گوگلی خل می‌شین؟ در نگاه اول شبیه مثال قبل هست ولی همون طور که محمدرضا عزیز توضیح دادند سوال در مورد رابط کاربری می‌تونه باشه که بد پرسیده شده، در این موارد معمولاً عنوان سوال ویرایش میشه.

اسم سایت، لوگو، مدیریت، قوانین و باقی قضایا

اینها مربوط به مرحله ۳ هستند. وقتی به مرحله بتا برسیم علاوه بر سایت اصلی که در اختیارمون قرار می‌گیره (سایت پرسش و پاسخ مشابه StackOverflow)، یک سایت meta هم خواهیم داشت که این موارد توش بحث و نظرسنجی و رای گیری میشه.

مراحل بعدی پذیرش

با اطلاع رسانی و کمک همه دوستان و علاقمندان ما به حد نصاب مرحله اول یعنی ۶۰ نفر رسیدیم. اگر از بین بیش از ۸۰ سوال مطرح شده هم ۱۰ سوال مرتبط و غیرمرتبط خوب رو پیدا کنیم مرحله definition رو به اتمام خواهیم رسوند و وارد مرحله commit می‌شیم. اینجاست که به تعداد زیادی کاربر و همین‌طور حمایت افراد باسابقه و مشهور سایت StackOverflow احتیاج داریم. به موقعش در مورد این‌ موارد هم توضیح خواهم داد.

صحبت بیشتر درباره داناترین

از آنجایی که فرندفید فیلتر هست، به نظرم رسید برای صحبت بیشتر درباره داناترین از گوگل ویو استفاده کنم. این ویو را در پایین همین پست می‌توانید مشاهده کنید (با اینترنت اکسپلورر کار نمی‌کند)

به روز رسانی

خب بیش از ۶۰ نفر در این حرکت جمعی شرکت کردند. از همه تشکر می‌کنم. البته همچنان می‌تونید عضو بشید و توی سیستم فعالیت کنید. اطلاعات بیشتر درباره تکمیل مرحله اول پذیرش رو اینجا نوشتم. همین طور یک موج گوگلی برای صحبت درباره داناترین راه افتاده که می‌تونید توش شرکت کنید.

خلاصه ماجرا

می‌خواهیم یک سایت پرسش و پاسخ مدرن و وب ۲ محور فارسی برای آی تی مملکت راه اندازی کنیم، در مرحله اول به ۶۰ نفر نیاز داریم که به این سایت مراجعه کنند و عضو شوند و سایت رو follow کنند و سوال مرتبط با آی تی و غیر مرتبط با آی تی بپرسند و به سوالات دیگران رای مثبت و منفی بدهند. لطفاً اطلاع رسانی کنید.

اصل ماجرا

اگر از دو خطی که بالا به عنوان خلاصه ماجرا خوندید چیزی متوجه نشدید شاید سوال و جواب‌های زیر به روشن شدن ماجرا کمک کنه. اگر بعد از خوندن سوال و جواب‌های زیر باز هم ابهام یا نظری بود لطفاً در کامنت‌ها مطرح کنید.

سایت پرسش و پاسخ مدرن و وب ۲ محور فارسی یعنی چه؟

خیلی عنوان بزرگی هست؟ منظور از همه این‌ عبارت یعنی ساختن یک سایت بر مبنای پلتفرم StackExchange. من قبلاً در همین وبلاگ درباره داستان سایت StackOverflow نوشته بودم. این سایت یکی از بهترین جایگزین‌های انجمن‌های سنتی پرسش و پاسخ هست. قبلاً سایت StackExchange که در واقع پلتفرم StackOverflow هست خدماتش پولی بود ولی مدتی پیش اعلام شد که قراره این خدمات رایگان بشه. ما هم از همین خدمات رایگان می‌خواهیم استفاده کنیم.

مگه فرومها چه اشکالی دارند؟

این دیگه بحث مفصلی هست که مدتی پیش توی وبلاگستان بود و من هم در موردش نوشتم. چرا باید فروم‌ها را به موزه بسپاریم: قسمت اول و قسمت دوم. حتی اگر طرفدار فروم‌ها هستید می‌تونید به این سایت به عنوان یک آلترناتیو کمک کنید.

قضیه ۶۰ نفر چیه؟ چه کار باید بکنیم؟

برای اینکه یک سایت بتونه از خدمات رایگان StackExchange استفاده کنه باید توی روال پذیرشش قبول بشه. این روال چند مرحله داره. مرحله اولش اینه که طرح سایت رو به شکل proposal دربیاریم و کاربرها عضو بشن و سوالات نمونه مرتبط و غیرمرتبط بپرسند و به سوالات دیگران رای بدهند. در مرحله اول ما به ۶۰ نفر نیاز داریم که این کارها رو انجام بدهند. مثلاً من دو تا سوال زیر رو پرسیدم:

سوال اول یعنی از کجا فیلم جدید هری پاتر رو دانلود کنم؟ یک سوال غیرمرتبط با آی تی هست بنابراین توی بخش is this on-topic بهش رای منفی یا no‌ میدم.

سوال دوم یعنی چطوری فایلهای یوتیوب رو دانلود کنم؟ یک سوال مرتبط با آی تی هست بنابراین توی بخش is this on-topic بهش رای مثبت یا yes میدم.

چطوری عضو بشم؟

نیاز به عضویت ندارید! سایت‌های بر مبنای StackExchange از openID استفاده می‌کنند. بنابراین فقط کافیه به صفحه لاگین برید (در بالای صفحه روی لینک login کلیک کنید) و مثلاً با اکانت گوگل خودتون به سایت لاگین کنید. دقت کنید که در این روش لازم نیست پسورد اکانتتون رو به سایت بدید، برای لاگین کردن مثلاً با گوگل اول به صفحه لاگین سایت برید و روی آیکن گوگل کلیک کنید، بعد به سایت گوگل منتقل می‌شید، اونجا نام کاربری و کلمه عبورتون رو میدید و دوباره برنامه شما رو برمیگردونه به سایت اصلی. این مشابه خرید آنلاین هست که موقع خرید به سایت بانک منتقل می‌شید و بعد از خرید دوباره به سایت فروشنده برمی‌گردید.

بعد از عضویت چه کار کنم؟

همونطور که در بالا اشاره کردم بعد از عضویت می‌تونید سوال نمونه مرتبط یا غیرمرتبط با آی تی بپرسید و به سوالات دیگران رای بدید. البته حتماً سایت رو follow کنید تا یکی از اون ۶۰ نفر باشید. در صورت تمایل می‌تونید لینک سایت رو هم Share کنید.

بعدش چی میشه؟

در مرحله اول ما به ۶۰ عضو، ۱۰ سوال نمونه مرتبط و ۱۰ سوال نمونه غیرمرتبط نیاز داریم. بعدش وارد مراحل بعدی پذیرش میشیم. وقتی پذیرش به مرحله نهایی برسه StackExchange پلتفرمش رو به صورت رایگان در اختیار ما قرار میده.

پول هم میگیرن؟ رئیس کیه؟ درآمدش چی میشه؟

خدمات ارائه شده که رایگان هست. کسی قرار نیست از این راه پولی در بیاره. نکته جالب اینه که حتی برای اینکه کی مدیر سایت باشه رای گیری میشه از کاربران و مثلاً ممکنه من که پیشنهاد سایت رو دادم حتی در نهایت مدیر سایت نشم! مهم اینجاست که تمام این روند یک روند بر مبنای نظر و رای کاربران هستش. از اونجایی که سایت به صورت کامل و رایگان از طرف StackExchange‌ پشتیبانی میشه و خرجی نداره بنابراین فکر اقتصادی در موردش نکنید

داناترین؟ بالاترین؟ قضیه چیه؟

هیچ ربطی به هم ندارند. فقط یک اسمه که اینم می‌تونه عوض بشه (و احتمالاً باید عوض بشه)، لوگو هم همینطور. دلیل اینکه این اسم رو انتخاب کردم این بود که یکی از امکانات StackOverflow امکان مدال‌ها و نشان‌ها (badges) هستش. به نظرم جالب بود که امکان دریافت نشان‌هایی مثل داناترین، پروفسور و … رو به کاربرها بدیم

چرا بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران؟

این ۶۰ نفری که توی مرحله اول هستند واقعاً بزرگترین تلاش جمعی آی تی ایران نیستند،‌ اگر ما مراحل رو با همکاری و کمک همه کاربران و علاقمندان به آی تی جلو بریم موفق می‌شیم یک از مزایای یک پروژه که در سطح جهانی داره کار میشه رو با تلاش خودمون استفاده کنیم. بحث بیشتر توی شبکه‌های اجتماعی مثل فرندفید یا توی کامنت‌ها.

و دیگر هیچ؟

خیر! برای اینکه این نوشته طولانی‌تر از این نشه و تا زمانی که فیدبک دوستان، کاربران و علاقمندان به آی تی بیاد توضیح بیشتری اضافه نمی‌کنم. البته در کامنت‌ها و همین‌طور در صحبت‌های احتمالی در شبکه‌های اجتماعی در خدمتتون هستم.